De ontgroening wordt steeds slapper

Studentenverenigingen zoals het Leidse Quintus stoppen met de ontgroening van nuldejaars. Het kost gewoon te veel leden.

Marc Vlek (25), zevendejaars bij studentenvereniging Augustinus, heeft het grote nieuws gisteren vernomen: concurrent Quintus is `om'. De vereniging die zich 22 jaar geleden afscheidde van LVVS Augustinus en een conservatievere koers ging varen, gaat de ontgroening afschaffen in een poging leegloop tegen te gaan. Of dat zal lukken? ,,Ik heb er een hard hoofd in', zegt Vlek, ,,dit wordt vissen in dezelfde Leidse vijver.'

Het gaat al een paar jaar minder met ALSV Quintus, na Minerva en Augustinus de grootste studentenvereniging in Leiden. Net als zoveel studentenverenigingen met een ontgroening lopen de leden weg van de 1.500 Quinten in 1996 zijn er nu circa 900 over. Daarom wil de vereniging het nu over een andere boeg gooien.

,,De basis van ontgroening is ongelijkheid, we gaan voortaan op basis van gelijkwaardigheid de introductie in', zegt voorzitter Pieter Langers van Quintus. Wat de praktische implicaties van deze – volgens geharde ontgroeners – softe taal zijn, weet Langers nog niet. ,,Maar we hebben ontdekt dat ontgroening mensen afschrikt. Dan moet je met je tijd mee durven gaan.' Was de ontgroening bij Quintus dan zo zwaar? Langers houdt het erop dat ,,sommige elementen niet leuk' waren. Welke wil hij niet zeggen.

Studenten lijken allergisch voor ontgroening te worden, terwijl veel verenigingen de harde aanpak van aspirant-leden nog altijd zien als ideaal middel om groepsgevoel te kweken. De introductie van studenten wordt minder intensief, constateert de Leidse onderzoeker J. Snoek die promoveerde op initiatierituelen. Een verband met verzwaring van de studiedruk ligt voor de hand, maar Snoek denkt ook aan de secularisatie. Kerken en vrijmetselarij waren immers een belangrijke bron van initiatie-rituelen.

Misschien doet ook de negatieve publiciteit over incidenten haar werk. Cabaretier en columnist Youp van `t Hek opende in oktober vorig jaar de aanval op het Rotterdamse Studenten Corps (RSC), toen een neefje van hem terugkeerde met verhalen over ouderejaars die zich misdroegen. Zo zouden er honkbalknuppels zijn gebruikt om te slaan en te dreigen en zouden er studenten zijn uitgescholden. De Erasmus Universiteit verbrak hierop de banden met het RSC voor één jaar.

De Groningse studentenvereniging Vindicat atque Polit voerde in 1998 een drankverbod in tijdens de introductieperiode, nadat daar een aspirant-lid om het leven kwam na een incident met jenever. Bovendien kregen de nuldejaars een `minimale slaapgarantie' van zes uur per nacht. Zelfs het Leidse Minerva `moderniseerde' de ontgroening in 2000. De aspirantleden mogen niet meer fysiek worden aangepakt en mogen evenmin alcohol drinken.

De ontgroening is niet meer wat zij geweest is, vindt onderzoeker Snoek. ,,Het probleem is dat er geen standaardvorm is, waardoor excessen in de hand worden gewerkt. Dat kan afschrikken.'

En toch. Studentenvereniging Augustinus, het linksere zusje van Quintus, is juist bezig weer een conservatievere koers te gaan varen. Het systeem van disputen is weer ingevoerd en de kennismakingstijd is weer `intensiever' geworden. Vlek: ,,Het was hier altijd vrijheid blijheid en we groeiden als kool. Maar dat was ook niet alles.'