Argentinië

In het tv-programma Andere tijden zagen we gisteravond eindelijk wat die vaak vertoonde filmbeelden betekenen van een Argentijnse plechtigheid met Zorreguieta en Videla. Het bleek een bijeenkomst uit 1979 te zijn, waarbij Zorreguieta van staatssecretaris tot minister van Landbouw werd gepromoveerd. Daarbij legde hij een eed af op de statuten van de junta. Een van de teksten uit die statuten behelsde de noodzaak van ,,het uitroeien van alles wat subversief is en de achterliggende oorzaken''.

Dat was drie jaar nadat de junta de macht had gegrepen en Zorreguieta tot staatssecretaris was benoemd. Drie jaar waarin de repressie een hoogtepunt bereikte. Maar Zorreguieta wilde er nog wel een paar jaartjes aan vastknopen in een nog verantwoordelijker positie.

Daarmee viel er voor ons koningshuis weer een klein, maar vervelend skeletje uit de kast van de Argentijnse geschiedenis.

Morgen is het precies 25 jaar geleden dat de Argentijnse generaals aan de macht kwamen. Hoeveel indruk maakten destijds de ontwikkelingen in Argentinië op Nederland, met name links Nederland? Bitter weinig. Zo is er in de officiële redevoeringen van Wim Kok als FNV-voorzitter niet één opmerking te vinden over Argentinië. Op 12 februari 1978 hield Kok wel een rede over Chili en een jubilerende Chileense vakbond, maar zonder enige verwijzing naar de situatie in Argentinië, hoewel die ernstiger was dan die in Chili.

De generaalscoup van 1973 in Chili sprak meer tot de verbeelding van progressief Nederland. Het lot van Allende moest gewroken worden. Bram Vermeulen en Freek de Jonge, die een boycot van het WK voetbal in 1978 in Argentinië bepleitten, kregen geen medewerking van de vakbonden. De Federatieraad van de FNV stelde dat een discussie in Nederland veel effectiever zou zijn dan terugtrekking van het Nederlands elftal.

In Trouw constateerde onlangs Fred Grünfeld, universitair hoofddocent internationaal recht, dat de situatie in Argentinië ook door de kabinetten-Den Uyl en -Van Agt I werd onderschat. Fokker bleef vliegtuigen leveren aan Argentinië, ook nadat een Argentijnse journalist gemeld had dat ze werden gebruikt om gevangenen boven zee te dumpen. Grünfeld: ,,Van der Klaauw (minister van Buitenlandse Zaken) haastte zich in de Kamer te zeggen dat dat onmogelijk was, omdat de toestellen geen deuren aan de onderzijde hadden die in de lucht geopend konden worden.''

Zoveel, al dan niet gespeelde, naïviteit kwam je ook tegen bij de voetbalautoriteiten. In het boek `Het Nederlands elftal 1905-1989' van Matty Verkamman vond ik dit citaat van assistent-bondscoach Jan Zwartkruis na een bezoek in 1977 aan Argentinië: ,,Argentinië is veiliger dan mijn woonplaats Amersfoort. Je kunt daar tenminste nog veilig over straat lopen.''

Nee, dan nog liever het ondubbelzinnige cynisme van de bondscoach Ernst Happel zelf: ,,Wat heb ik met de rechten van de mens te maken?''