Voetbal en vrede

,,Al, waar is de voetbal'', vraagt Reagans veiligheidsadviseur Allen aan minister van Buitenlandse Zaken Alexander Haig. Het is 30 maart 1981, de president is zojuist met een schotwond opgenomen in het ziekenhuis en zijn staf ruziet wie het nu voor het zeggen heeft. De voetbal, zoals het koffertje met de codes voor het lanceren van een atoomaanval wordt genoemd, is voor de machthebbers van de late twintigste eeuw wat kroon en rijksappel eens voor vorsten waren. Haig: ,,De voetbal is bij de vice-president, dus dat is in orde.'' Maar vice-president Bush zit in een onbeveiligd vliegtuig, er blijft dus een probleem. Treedt Haig op als plaatsvervanger van het aangeschoten staatshoofd of minister van Defensie Caspar Weinberger? Haig meent dat hij het is, maar verlaat vervolgens de zwaar beveiligde Situation Room om de woordvoerder van het Witte Huis te corrigeren die de media onvoldoende heeft voorgelicht. `Cap' maakt van de gelegenheid gebruik om een aanval op de voor de kust kruisende Sovjet-onderzeeërs voor te bereiden. Allen vindt intussen een reservevoetbal in een kast in de kamer van een militair staflid.

De episode is nu naverteld door Allen zelf. Dat Haig zich bij zijn collega's belachelijk had gemaakt met zijn onconstitutioneel voordringen was al kort na de gebeurtenissen uitgelekt. Reagan verving de generaal subiet. Overigens: niet alleen bij de Amerikanen ontstond er op een cruciaal moment onzekerheid over de nucleaire voetbal. Toen Gorbatsjov tijdens de staatsgreep van de zomer van 1991 werd vastgehouden in zijn vakantieverblijf op de Krim, hadden de coupplegers hem de voetbal ontnomen. Later werd gelekt dat de Sovjet-regering er een dubbele sleutel op nahield en dat de tijdelijke vermissing van het presidentiële speelgoed geen gevaar had opgeleverd voor de wereldvrede. Allen vertelt niet hoe dat in Amerika was geregeld.