Duitsland

Tony Vaccaro

Hij landde in juni 1944 in Normandië. In zijn regiment was hij de verkenner en naast zijn geweer droeg hij een camera. Op een van zijn foto's zie je hoe de soldaat naast hem sneuvelt. Jack Rose leeft nog als Vaccaro hem afbeeldt, het is het moment waarop de kogel zijn lichaam bereikt. In platgebombardeerde huizen en in de zakken van doden zocht Tony Vaccaro naar lege filmpjes. Die ontwikkelde hij in Duitse Stahlhelmen. Hij was 22 en maakte, als in een roes, wel 8000 oorlogsfoto's. Maar eenmaal terug in de Verenigde Staten was niemand erin geïnteresseerd. Nu is er een bescheiden revival. Deze week verschijnt bij uitgeverij Taschen in Keulen een fotoboek: Tony Vaccaro - Entering Germany 1944-1949. En van 11 t/m 30 april is er in het Willy-Brandt-Haus in Berlijn een aan Vaccaro gewijde tentoonstelling. Wilhelmstr. 141, dag beh ma 10-18u. Inl 00-49307877070.

Frank Stella en Heinrich von Kleist

De beschilderde vormen woekeren als een bonte onderwaterfauna, maar hun titels citeren de hogere literatuur: Michael Koolhaas, Kalenderbetrachtung, Der zerbrochne Krug. Zo eert de Amerikaan Frank Stella de Duitser Heinrich von Kleist. Stella voelt zich met de schrijver uit de Napoleontische periode verbonden omdat ook Kleist in een tijd van grote veranderingen leefde. Een opwindende, lastige tijd. En Kleists lastige zinsbouw imiteert Stella met beelden waarmee hij metaforen wil `laten vloeien'. Van 25 mrt t/m 4 juni in de Jenoptik-Galerie en voormalige Arbeiter- und Bauern-Fakultät van Jena. Inl 00-493641806400.

Italiaans futurisme

`In één klap', zo verkondigde in 1914 de schilder en beeldhouwer Umberto Boccioni, `heeft een groep getalenteerde, vrolijke, energieke, boekenhatende kunstenaars Italie aan de top van de avantgarde gebracht.' Gebral natuurlijk, maar dit is wel waar: met het futurisme, dat de dynamiek van de tijd in versplinterde vormen en razende lijnen ving, vond de Italiaanse kunst aansluiting bij de modernste stromingen. De impuls werkte door, ook nadat cavalerist Boccioni in 1916 na een val van zijn paard stierf en veel van zijn vrienden lakeien van het fascisme werden. Het heroïsche tijdperk tot 1918 is nu thema van een grote futurisme-tentoonstelling in Hannover. Sprengel-Museum, t/m 24 juni. Kurt-Schwitters-Platz, di 10-20u, wo-zo 10-18u. Inl 00-4951116843875.

En verder

Leipziger Buchmesse t/m 25 mrt 00-4934167881-84; Tage der jüdischen Kultur, met klezmer, jiddische liederen en revues, t/m 27 mrt in Chemnitz 00-493718102237; Gold aus dem alten Peru t/m 29 april in de Kunst- und Ausstellungshalle, Bonn 00-492289171200; In Labyrinth des Minos - Kreta, die erste europäische Hochkultur t/m 29 april in Schloss Karlsruhe 00-497219266339; Doug Aitken - Metallic Sleep t/m 13 mei in het Kunstmuseum, Wolfsburg 00-49536126690; schilderijen van Gerhard Richter t/m 20 mei in het Zeppelin Museum, Friedrichshafen 00-49754121950.