Veehouders treft geen blaam

In het redactioneel commentaar `Kosten en baten' (NRC Handelsblad, 15 maart) wordt gesuggereerd dat de veeteeltsector verantwoordelijk is voor het non-vaccinatiebeleid inzake mond- en klauwzeer (MKZ) en dat het beleid gebaseerd is op een kosten-batenanalyse. Het eerste klopt niet, het tweede is helaas correct, doch achterhaald.

Wij als veehouders hebben ons altijd fel verzet tegen het non-vaccinatiebeleid in de EU maar dat heeft niet mogen baten. MKZ is de meest besmettelijke dierziekte. Tot 1953 kwam MKZ in ons land geregeld voor. Jaren met geringe spreiding werden afgewisseld door perioden met enorme uitbraken, waarbij op vrijwel alle bedrijven de runderen eenmaal en soms tweemaal per jaar werden aangetast. De veehouderij was toen volgens hedendaagse begrippen biologisch kleinschalig en extensief. Zo werden in 1938 maar liefst 113.000 bedrijven in ons land besmet met MKZ. Het door sommigen geopperde idee dat de huidige landbouwpraktijk verantwoordelijk is voor de nieuwe uitbraak is nonsens.

Na de Tweede Wereldoorlog is begonnen met de enting tegen MKZ. De resultaten hiervan waren zo goed dat in de periode 1953 tot en met 1991 in veel EU-landen de MKZ-enting jaarlijks verplicht was.

Om in de EU tot een uniform beleid te komen inzake de bestrijding van de veeziekte moest de aanpak in alle lidstaten op elkaar worden afgestemd. Bijvoorbeeld vaccineren of niet. Engeland, Ierland en Denemarken verzetten zich hevig tegen het vaccinatiebeleid. Nederland en andere EU-landen hebben rapportages laten opstellen over kosten en baten van een non-vaccinatiebeleid voor MKZ.

Berekeningen (van de Landbouwuniversiteit Wageningen) gaven tien jaar geleden aan dat de jaarlijkse kosten van vaccineren 72 miljoen gulden zijn. Eenmaal in de zeven à acht jaar een uitbraakje zou minder kosten en exportbelangen zouden niet worden geschaad.

Mede door deze summiere rapportages hebben de politici besloten in de hele EU over te gaan tot een non-vaccinatiebeleid voor MKZ en ook voor de klassieke varkenspest (KVP). Bij de uitbraak van KVP in 1998-1999 in ons land bleek echter dat men miljarden tekortkwam ten opzichte van de begroting. En ook een uitbraak van mond- en klauwzeer gaat heel veel geld kosten. Te denken valt aan een exportstop voor alle agrarische produkten, met name vee, vlees, zuivel, bloemen, groenten, bollen en aardappelen. Exportmarkten die met veel kosten en moeite zijn opgebouwd, zullen verloren gaan.

De veehouder krijgt de kosten van het ruimen van een besmette veestapel weliswaar vergoed maar de vervolgschade niet. En als er geen melkproduktie meer is, is er ook geen inkomen meer. Deze bedrijfsschadekosten kunnen niet worden verzekerd, immers bij verzekeren hoort preventie.

In een wereld waar de mobiliteit van mensen en goederen groot is kan MKZ niet anders worden bestreden dan door vaccinatie. Het nalaten van enten is zowel uit ethisch als uit economisch perspectief onacceptabel. Je mag verwachten dat de beleidsmakers door schade en schande wijs worden. De huidige aanpak van MKZ past niet meer in deze nieuwe eeuw maar is een middeleeuwse methode die respectloos is en waar een ieder zich aan ergert. Alle betrokken boeren en dierenartsen roepen de EU op de vaccinatie te hervatten.

Helaas wordt er door politici van buiten de sector besloten. Minister Brinkhorst stelt dat de schaamte in de veeteeltsector moet terugkeren. Wij als veehouders vinden echter dat de verantwoordelijke ministers zich de spiegel moeten voorhouden.

Kees Beemster en Meindert Nieuweboer zijn melkveehouders.