Ombudsman: overheid is vaak te traag

De meeste klachten bij de Nationale Ombudsman betreffen het trage handelen van de overheid.

Dat blijkt uit het verslag over 2000, dat ombudsman mr. J. Fernhout vanochtend heeft aangeboden aan Kamervoorzitter Van Nieuwenhoven.

Rond 21.000 burgers hebben vorig jaar schriftelijk of telefonisch geklaagd bij de ombudsman. Ruim 12.000 mensen pakten de telefoon en er kwamen meer dan 8.200 schriftelijke klachten binnen, 7 procent meer dan in 1999. Die stijging kwam vooral voor rekening van het ministerie van Buitenlandse Zaken en de uitvoeringsinstellingen sociale zekerheid.

De ombudsman signaleert dat hij negen van de tien zaken snel kon oplossen door een eigen interventie, waaraan de overheid ook steeds meer bereid is mee te werken. Al jaren gaan de meeste klachten over de lange duur van de behandeling van een brief, aanvraag of bezwaarschrift. In 2000 was dit in ruim de helft van de behandelde zaken het geval. Zo'n negen van de tien klachten hierover achtte de ombudsman gegrond.

De ombudsman merkt in zijn verslag op dat wettelijke termijnen voor burgers vaak `fataal' zijn. Als iemand bijvoorbeeld niet op tijd aangifte doet, leidt dit tot een ambtshalve belastingaanslag met eventueel een boete. De overheid zelf gaat bij overschrijding van redelijke termijnen echter meestal vrijuit. Uit oogpunt van gelijkwaardigheid zou de overheid zich net als de burger aan wettelijke termijnen moeten houden, zegt Fernhout.

De ombudsman ontving vorig jaar 1.805 klachten over de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), ruim honderd meer dan in 1999. De meeste klachten bij de ombudsman, ruim een vijfde, gaan daarmee over de IND. In toenemende mate was vorig jaar sprake van klachten over de trage behandeling van bezwaarzaken.

Een oorzaak hiervan is het beleid van de IND om asielzaken in eerste aanleg met voorrang te behandelen in verband met de invoering van nieuwe Vreemdelingenwet per 1 april dit jaar.

De ombudsman toont zich erg bezorgd over ,,het opmerkelijk aantal klachten waaruit naar voren komt dat de IND rechterlijke uitspraken niet uitvoert''. Het laatste half jaar van 2000 zijn hier bijna 60 klachten over ontvangen.