Eerste ruimtetoerist blijft voor problemen zorgen

De Amerikaanse ruimtetoerist Dennis Tito blijft voor problemen zorgen. De Russische kosmonauten Talan Moesabajev en Joeri Batoenin boycotten maandag hun training in Houston, Texas, toen de NASA `hun' toerist niet op het complex toeliet.

Inmiddels hebben de twee Russische ruimtevaarders de training hervat. ,,Een emotionele uitbarsting'', zegt Joeri Koptev, hoofd van het Russische ruimtevaartagentschap. Want voor kosmonauten is het een beladen kwestie: wie is de baas op het nieuwe Internationale Ruimtestation (ISS)? Zestien landen doen mee aan dit project van 60 miljard dollar. Dat de NASA veruit de grootste bijdrage aan het ruimtestation levert, betekent niet dat zij er de lakens uitdeelt, menen de Russen.

De 60-jarige Dennis Tito is een voormalig ingenieur van de NASA die zijn fortuin maakte in de consultancy. Vorig jaar, toen het in Amsterdam gevestigde MirCorps probeerde het Russische ruimtestation Mir op commerciële basis in de ruimte te houden, tekende hij een contract om voor 20 miljoen dollar de Mir te bezoeken. Sinds augustus is hij in training in het ruimtevaartcentrum in `Sterrenstad' bij Moskou.

Nu de Russische regering de Mir afdankt – vrijdagochtend vroeg moeten de niet in de dampkring verbrande restanten in de zuidelijke Grote Oceaan storten, tussen Nieuw Zeeland en Chili – is Tito vastbesloten op 30 april met een Sojoez-raket naar het ISS te gaan. De NASA is mordicus tegen. Momenteel wordt hard gewerkt aan het bewoonbaar maken van het ISS; de eerste Russisch-Amerikaanse ploeg keerde gisteren na 141 dagen terug met het ruimteveer Discovery. ,,In deze hectische periode vrezen we dat de aanwezigheid van een niet-professioneel bemanningslid ons afleidt van de vitale en gecompliceerde operaties aan boord'', zegt een NASA-woordvoerder.

Bovendien is onduidelijk hoe Tito verzekerd is. De Amerikanen bieden een compromis: in oktober is de toerist misschien welkom.

De Russen zetten de hakken in het zand. Met of zonder Amerikaanse permissie of NASA-training, Tito gaat op 30 april mee. Hij is dan een passagier op een `taxivlucht', die een nieuwe bemanning aan boord brengt en een week later op aarde terugkeert. In dat geval zal de NASA niet zo ver gaan Tito de toegang tot de Amerikaanse modules van het station te ontzeggen, zo heeft de NASA laten weten.

De kosmonaut Aleksander Lazoetkin heeft overigens medelijden met de Californische zakenman. ,,De eerste week in de ruimte is vreselijk, je voelt je hondsberoerd. Net als het leuk wordt, moet Tito weer terug.''