BVD krijgt nieuwe `antenne'

De in 1994 opgeheven Inlichtingendienst Buitenland (IDB) krijgt een opvolger in de vorm van een nieuwe afdeling buitenland van de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD). De BVD zelf wordt omgedoopt in Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). Dit staat in de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten die naar de Tweede Kamer is gestuurd. BVD-directeur S. van Hulst typeert de nieuwe afdeling als `extra antenne van het kabinet'.

De nieuwe afdeling valt rechtstreeks onder de verantwoordelijkheid van de minister-president en krijgt de bevoegdheid brieven en e-mails te openen. Daarvoor is wel vooraf toestemming nodig van de Haagse rechtbank. Na vijf jaar moet de BVD degeen wiens post is geopend, wiens telefoon is afgetapt of wiens huis is doorzocht melden dat en hoe zijn gangen zijn nagegaan. Ook krijgen burgers meer rechten om dossiers in te zien, die over hen zijn aangelegd. In het verleden bleek dat feitelijk onmogelijk omdat dossiers waren vernietigd voordat er beslist was over een inzagerecht.

Met de nieuwe structuur van de Inlichtingendienst zal Nederland afwijken van de meeste andere Europese landen, waar een scherp onderscheid wordt gemaakt tussen `naar binnen en naar buiten gerichte diensten'. Zo'n tweedeling heeft in de praktijk het nadeel dat de diensten elkaar in een `rivaliserende sfeer' gaan tegenwerken, zo blijkt in het buitenland. ,,Door ze in één organisatie onder te brengen wordt dat juist voorkomen'', verwacht Van Hulst.