Billiton/BHP: Houdini-act van Brian Gilbertson

Brian Gilbertson kan de vergelijking met boeienkoning Houdini glansrijk doorstaan. De topman van het mijnbouwbedrijf Billiton is erin geslaagd zich te ontworstelen aan het keurslijf van de Zuid-Afrikaanse controle op buitenlandse valuta door het hoofdkwartier van zijn concern naar Londen te verplaatsen.

Nu laat hij Billiton, dat tot 1994 in handen was van de Koninklijke/Shell Groep, fuseren met het Australische mijnbouwbedrijf BHP. De aandeelhouders van Billiton zullen een premie ontvangen en Gilbertson zelf zal uiteindelijk, na een jaar als tweede man, aan het hoofd van de nieuwe combinatie komen te staan.

Normaal gesproken is een dergelijke positie voorbehouden aan degene die de premie moet betalen. Het persbericht waarin de deal wordt aangekondigd, zwijgt in alle talen over deze premie – deels wegens het boekhoudkundige systeem dat beide bedrijven bij hun fusie willen hanteren. Maar uit de fusievoorwaarden blijkt dat eigenaren van aandelen-Billiton een bedrag van 3,50 pond sterling per aandeel zullen ontvangen, op basis van de koers van afgelopen vrijdagavond – wat neerkomt op een premie van 21 procent.

De voordelen die de deal zal opleveren, zijn op het eerste gezicht niet spectaculair. Er wordt hoog opgegeven van de aantrekkelijkheid van diversificatie, die bereikt zou worden doordat de kracht van Billiton op het gebied van aluminium gebundeld wordt met die van BHP op het gebied van ijzererts. Maar veel indruk maakt dat niet. Aandeelhouders die geïnteresseerd zijn in zowel aluminium als ijzererts kunnen nu ook al belangen in beide bedrijven nemen.

Ondertussen zetten ook kostenbesparingen in de sfeer van het vervoer en de aanschaf van vrachtwagens niet al te veel zoden aan de dijk. En ook het argument dat het grotere BHP Billiton goedkoper zal kunnen lenen, is weinig overtuigend. Het klinkt als een herhaling van big is beautiful. Desondanks kloppen de berekeningen precies. De in 2003 te realiseren synergetische effecten van 270 miljoen dollar per jaar vóór belastingen vertegenwoordigen een nettowaarde van zo'n twee miljard dollar – net zoveel als de 1,4 miljard pond (twee miljard dollar) premie die BHP aan de aandeelhouders van Billiton betaalt.

Vanuit het oogpunt van BHP is de deal dus verantwoord, en dat is ook voor Billiton niet onbelangrijk. Elke koersdaling van de BHP-aandelen zou ten koste gaan van de premie die eigenaren van Billiton-aandelen ontvangen. En dat zou de deur openen voor Anglo American of Rio Tinto, die allebei belangstelling voor Billiton getoond hebben.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com.

Vertaling Menno Grootveld