Maupy

Iedereen stelt prijs op privacy. Tenminste zolang de bescherming van de persoonlijke levenssfeer gratis is en geen moeite kost. Zodra er iets te winnen valt in ruil voor persoonsgegevens vergeten de meeste mensen dat ze privacy belangrijk vinden.

De initiatiefnemers van Maupy.com zeiden onlangs in de Volkskrant dat ze verbaasd waren over het hoge aantal aanmeldingen voor een gratis auto. Maupy biedt gratis auto's met reclame aan. Wie mee wil doen, moet een groot aantal vragen over zijn rijgedrag beantwoorden. Maupy wil ook weten – onder het motto `Des te meer we weten, des te beter we jou en de sponsors van dienst kunnen zijn' – waar de deelnemers werken, welke routes ze nemen, hoe lang ze met vakantie gaan, of ze hun kinderen naar buitenschoolse activiteiten brengen, waar ze winkelen, van welke muziek ze houden, of ze naar de kerk gaan, of ze snowboarden of snorkelen, wat ze verdienen, of ze getrouwd zijn.

Dat is nog niet alles. Als een deelnemer commercieel gezien aantrekkelijk genoeg is om in een auto met reclame te mogen rijden, controleert Maupy het rijgedrag. Het bedrijf doet dat om te kijken of deelnemers zich misschien schamen voor de auto met opdruk en daarom alleen nog maar sluipwegen nemen. Als iemand heeft ingevuld dat hij zijn auto altijd voor de deur parkeert en Maupy ontdekt dat hij de nieuwe auto drie straten verderop parkeert omdat hij niet wil dat de buren zien dat hij met maandverbandreclame rondrijdt, raakt de deelnemer de auto weer kwijt.

Er zijn maar weinig bedrijven die zoveel van mensen willen weten als Maupy.com. Toch hebben veel mensen er geen enkel probleem mee een bedrijf inzicht te geven in hun privé-leven als ze er iets voor terug krijgen.

Ook tegen rekeningrijden heeft bijna niemand bezwaar. Om af te rekenen met automobilisten gaat het ministerie van Verkeer en Waterstaat precies bijhouden waar ze rijden en op welke tijdstippen ze de tolwegen aandoen. Door middel van een kastje in de auto, een chipkaart en camera's die kentekens registreren, worden de gangen van automobilisten vastgelegd. De gegevens komen in ieder geval terecht bij de Belastingdienst en de chipkaartaanbieder.

Alleen de Registratiekamer wijst de minister in een advies erop dat rekeningrijden `kan leiden tot een gedetailleerd beeld van het verplaatsingspatroon van individuele weggebruikers'. De toezichthouder op de privacywetgeving vraagt zich ook af wat er met al die gegevens gebeurt en wijst op het gevaar van misbruik. `Er is een geenszins denkbeeldig risico van secundair gebruik van eenmaal tot stand gebrachte infrastructuren bij het gebruik van persoonsgegevens.'

Een van de grootste problemen bij privacybescherming is dat degene over wie gegevens worden verzameld niet de eigenaar van zijn profiel is. Of het nu gaat om aankopen bij Amazon.com, de formulieren van Maupy.com of het rijgedrag zoals dat door het ministerie van Verkeer en Waterstaat wordt geregistreerd, als je een fout wilt verbeteren of je gegevens terug wilt trekken omdat je bijvoorbeeld geen klant meer bent bij Amazon.com of je auto weg hebt gedaan, kan dat niet. Je gegevens blijven bewaard en worden mogelijk doorverkocht of voor andere doeleinden gebruikt.

Er zijn tal van voorbeelden van oneigenlijk gebruik van persoonlijke gegevens. In een rechtszaak over uitkeringsfraude dook de AH-Bonuskaart van een verdachte op. Uit het koopgedrag van de verdachte kon worden afgeleid dat ze meer geld te besteden had dan alleen haar uitkering. Slim speurwerk, zou je kunnen zeggen. Maar als die vrouw tevoren had geweten dat haar bonuskaart ook voor opsporingsdoeleinden gebruikt zou worden, had ze er nooit een genomen. Een Amerikaanse militair werd ontslagen nadat zijn werkgever via zijn digitale profiel had ontdekt dat hij homoseksueel was. Ondanks een wettelijk verbod op de verstrekking van persoonsgegevens aan ambtenaren gaf de provider van de militair zijn echte naam en adres aan het leger.

[E-mail: klaver@nrc.nl]

Websites: www.maupy.com;

www.nrc.nl/W2/ Lab/Rekeningrijden