Magie van De Kromme verbleekt in de Arena

Diep weggedoken in zijn regenjas onderging Willem van Hanegem gisteren in de Arena de grootste vernedering in zijn carrière als trainer. Na de groteske 9-0 nederlaag tegen een soms wervelend Ajax weet Sparta zeker dat het geen `Ti Ta Tovenaar' in huis heeft gehaald, zoals `de Kromme' reeds voorspelde. Maar zijn magie verbleekte wel heel snel op het 101-jarige verjaardagsfeest van Ajax, dat verzuimde een historische overwinning met dubbele cijfers te behalen.

Zelfs de droge humor van Van Hanegem kreeg een geforceerd karakter na een afgang die hem tot in het diepst van zijn ziel moet hebben gekrenkt. Had hij dan echt niet overwogen om de zelfmoordtactiek van Sparta, dat hardnekkig één-op-één bleef verdedigen, bij te stellen, toen een rampzalige uitslag zich aftekende? Van Hanegem quasi-nonchalant: ,,Nee hoor, of het nou 1-0 of 9-0 wordt, Ajax krijgt er toch niet meer punten door? En wij trouwens ook niet.''

Als coach van Feyenoord ging het boegbeeld van Rotterdam-Zuid al gebukt onder een Ajax-complex. In dienst van Rotterdam-West beleefde Van Hanegem gisteren een nieuwe, traumatische ervaring tegen de aartsrivaal van wie hij voornamelijk als speler kon winnen. Om meerdere redenen zal Ajax-trainer Co Adriaanse de monsterscore tegen Sparta hebben bejubeld. In zijn rol van columnist had Van Hanegem zijn tegenpool namelijk stevig onder vuur genomen, maar Adriaanse bleek hem op tactisch gebied veruit de baas.

Het gevoelsmens Van Hanegem hekelde de houding van Adriaanse ten opzichte van de oude `cultuurdragers' Winter en Witschge, voor wie de coach van Ajax te weinig respect zou tonen. Nu Winter gisteren voor het duel met Sparta zelfs naar de tribunes werd verbannen, weet hij dat zijn tijdperk bij Ajax voorbij is. Maar het kan ook Van Hanegem niet zijn ontgaan dat de voormalige aanvoerder geen seconde werd gemist. Op subtiele wijze diende Adriaanse hem van repliek. Fijntjes constateerde hij dat de galavoorstelling van Ajax ook te danken was geweest ,,aan de coach van de tegenpartij''.

In de strijd tegen degradatie kiest Van Hanegem bij Sparta voor een gedurfde strategie, die tegen ploegen als NEC en FC Twente rendement opleverde. Maar Adriaanse gaf gisteren een adequate invulling aan de ruimtes die de falende defensie van Sparta consequent bleef weggeven. Hij hield de statische spits Machlas aan de kant en koppelde de diepste aanvaller Arveladze aan de bewegelijke schaduwspits Van der Gun. Het flitsende koppel van Ajax tekende voor zes van de negen treffers, waarvan de bij vlagen sublieme Arveladze er vier voor zijn rekening nam.

Bij rust leidde Ajax al met 5-0 en in het tweede bedrijf ging zelfs de wave rond in de Arena; een schril contrast met de spookachtige atmosfeer exact een jaar geleden tijdens het eeuwfeest van de Amsterdammers. Bijna achteloos stipte Adriaanse die symboliek nog even aan. Op 18 maart 2000 verloor Ajax in klassieke feestkostuums met 1-0 van FC Twente, waarna coach Jan Wouters eindelijk uit zijn lijden werd verlost. Een jaar later rolde het `tien, tien' bij elke aanval van de tribunes, toen Ajax – tegen tien Spartanen na de rode kaart voor aanvaller Boukhari – nog zes minuten de tijd had om het record uit 1985 te verbeteren.

Dat drama bleef Sparta uiteindelijk bespaard, tot grote opluchting van de matige keeper Kooiman. ,,Dit heb ik nog nooit meegemaakt'', verzuchtte hij. ,,Naast die negen goals had ik nog twee handen nodig om het aantal kansen voor Ajax te tellen. Het leek wel een partijtje afwerken op het doel tijdens de training. Dit had nooit mogen gebeuren. Van Hanegem heeft niet gevloekt in de rust en hij bleef ook rustig na de wedstrijd. Ik vrees dat hij ons vandaag nog wel iets te vertellen heeft.''

Vreemd genoeg gaf de 9-0 toch een vals beeld van de openingsfase van het curieuze duel, want Sparta had na een kwartier op 2-2 kunnen staan. Een minuut na de openingstreffer van Wamberto stuitte Spartaan Inia op Ajax-keeper Grim. Een Elkhattabi in goeden doen had de bal na twaalf minuten met zijn ogen dicht langs Grim in het doel geschoven. En zo illustreerde Sparta hoe kwetsbaar de verdediging van Ajax blijft.

Adriaanse toonde gisteren dan ook een incomplete blauwdruk van het nieuwe Ajax dat volgend seizoen weer om de titel moet strijden.

Hoewel de geblesseerde libero Chivu gisteren opnieuw uitstekend werd vervangen door de jonge Yakubu, zal Ajax moeten investeren in verdedigers. Met talenten als Van der Vaart, Van der Gun, Van der Meyde en Hersi kan Adriaanse echter jaren vooruit. Sparta-trainer Van Hanegem zal de show van de Ajax-jeugd met jaloezie hebben bekeken. Of toch niet? ,,Je weet dat je tegen zo'n nederlaag aan kan lopen'', bromde hij laconiek, om vervolgens als eerste de spelersbus in te stappen.