Tegen China

De vaste klanten zullen het niet gemerkt hebben, maar er waren het vorige weekeinde veel denkers bijeen in Las Vegas.

De Amerikaanse filosofen hadden lang geaarzeld of ze hun congres in de frivole gokstad zouden houden en de knoop doorgehakt met het argument dat de wereld niet begrepen kan worden zonder Amerika en Amerika niet zonder Las Vegas.

En dan was er het National Open schaaktoernooi met een grote delegatie van Chinese schakers die weinig problemen leken te hebben met het begrijpen van Las Vegas. Grootmeester Zhang Zhong verdiende twaalfduizend dollar door het toernooi samen met de Armeniër Akopian te winnen en wereldkampioene Xie Jun won meer dan tweeduizend dollar met poker. De Chinezen waren op weg naar Seattle voor een landenwedstrijd tegen de Verenigde Staten.

De marxistische Verelendungstheorie die zegt dat alles steeds slechter moet worden om tenslotte een heilzame omwenteling af te dwingen, werd vorig jaar in de Verenigde Staten bevestigd. In de Amerikaanse schaakbond is het een bende en je krijgt vaak de indruk dat de bestuurders daar niet anders doen dan ruzie maken.

Vorig jaar waren ze er zo druk mee dat ze besloten om het Amerikaanse kampioenschap maar eens over te slaan.

Het was voor grootmeester Yasser Seirawan aanleiding om met hulp van rijke schaakliefhebbers de Seattle Chess Foundation op te richten, die vervolgens het landskampioenschap op voorbeeldige manier organiseerde, van plan is dat de komende negen jaar weer te doen, en nu de match Verenigde Staten-China tot stand heeft weten te brengen.

Er zijn vier ronden, waarin steeds aan tien borden wordt gespeeld door zes mannen, twee vrouwen en twee jeugdspelers. Het woord `mannen' gebruik ik hier voor het gemak, maar in feite zijn er in het Chinese `mannenteam' twee vrouwen opgenomen, wereldkampioene Xie Jun en Zhu Chen.

De deelteams van `mannen', vrouwen en jeugdspelers hebben elk een reserve en als je naar de dertien Amerikanen kijkt, krijg je het idee dat deze wedstrijd ook wel `China tegen de voormalige Sovjet-Unie' genoemd zou kunnen worden, want acht van de dertien Amerikanen waren vroeger sovjetburgers.

Ondanks deze krachtenbundeling van twee supermachten was het Chinese team zwaar favoriet en Jeff Sonas, de huisstatisticus van Kasparovs website, rekende uit dat de Chinezen 96% kans hadden om de wedstrijd te winnen. Een statisticus is geen waarzegger en na twee van de vier rondes stond Amerika met 10,5-9,5 voor.

Wit Benjamin-zwart Xu Jun

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 a7-a6 6. a2-a4 g7-g6 7. Lf1-e2 Lf8-g7 8. 0-0 0-0 9. f2-f4 Pb8-c6 10. Lc1-e3 Dd8-b6 11. a4-a5 Db6-c7 Deemoedige terugtocht. 11...Pxa5 12. Pf5 gevolgd door Pxg7 en e5 is heel mooi voor wit en na 11...Dxb2 12. Pa4 Db4 13. c3 Da5 14. Pxc6 bxc6 15. Lb6 zou wits zelfs meteen winnen. 12. Pd4-b3 Lc8-e6 13. Pc3-d5 Le6xd5 14. e4xd5 Pc6-b8 15. c2-c4 Pb8-d7 16. Pb3-d4 Tf8-e8 17. f4-f5 Pd7-e5 18. b2-b3 Ta8-c8 19. Kg1-h1 Dc7-d8 20. g2-g4 Pf6-d7 21. g4-g5 b7-b6 22. Dd1-d2 Zag hij niet dat hij de dame kon winnen of vond hij dat hij op beide vleugels al zo mooi stond dat het niet nodig was? Sterk was 22. fxg6 hxg6 (22. Pxg6 23. Pc6 is nog erger voor zwart) 23. Txf7 Pxf7 24. Pe6 22...b6xa5 23. Ta1xa5 Pd7-c5 24. b3-b4 Pc5-d7 25. f5xg6 h7xg6 26. Ta5xa6 Pe5xc4 27. Le2xc4 Tc8xc4 28. Dd2-f2 Te8-f8 29. Pd4-c6 Dd8-e8

30. Ta6-a8 De8xa8 31. Pc6xe7+ Kg8-h7 32. Df2-g3 Zo gaat het ook. Zwart lijkt snel mat gezet te worden, maar hij vindt nog een verdediging. 32...Pd7-f6 33. Tf1xf6 Want op 33. gxf6 heeft zwart 33...Lxf6 33...Da8-a1+ 34. Le3-g1 Da1-d1 35. Tf6-f3 Lg7-h6 36. g5xh6 Niet 36. Dh3 wegens 36...Th4. 36...Dd1-b1 37. Pe7-f5 Tc4xb4 38. Pf5xd6 Db1-d1 39. Tf3-d3 Hierna moet wit nog hard werken voor de overwinning. Een snelle winst was mogelijk met 39. Pxf7, maar de witspeler is geen computer, doch slechts een feilbaar mens in tijdnood. 39...Dd1-e2 40. Td3-e3 De2-h5 41. Dg3-f3 Dh5xf3+ 42. Te3xf3 f7-f5 43. Lg1-c5 Tb4-b1+ 44. Kh1-g2 Tb1-d1 45. Pd6-e4 Tf8-a8 46. Pe4-f6+ Kh7xh6 47. Lc5-e7 Kh6-g7 48. d5-d6 Kg7-f7 49. Pf6-h7 Ta8-a2+ 50. Tf3-f2 Ta2-a1 Je hoort als verdediger de torens te ruilen in zulke stellingen, maar wit zou toch wel kunnen winnen door de dreiging die van zijn vrijpion uitgaat te combineren met spel tegen pion g6. 51. Ph7-g5+ Nu gaat het nog makkelijker. 51...Kf7-e8 52. Pg5-f3 Ta1-a4 53. h2-h3 Ta4-e4 54. Tf2-a2 Ke8-d7 55. Ta2-a7+ Kd7-c6 56. Ta7-c7+ Kc6-b6 57. Tc7-c2 Kb6-b5 58. Kg2-f2 Td1-d5 59. Tc2-d2 Td5xd2+ 60. Pf3xd2 Te4-d4 61. Pd2-f3 Zwart gaf op.

Wit Baginskaite-zwart Qin Kanying

Wit, ex-wereldkampioen van de meisjes tot 20 jaar, speelde tot 1997 voor Litouwen, zwart was dit jaar in het wereldkampioenschap in New Delhi de finaliste die door Xie Jun verslagen werd.

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 d7-d5 4. c4xd5 Pf6xd5 5. e2-e4 Pd5xc3 6. b2xc3 Lf8-g7 7. Lc1-e3 c7-c5 8. Dd1-d2 Dd8-a5 9. Pg1-f3 Pb8-c6 10. Ta1-b1 0-0 11. Tb1-b5 c5xd4 12. Tb5xa5 d4xe3 13. Dd2xe3 Pc6xa5 14. h2-h4 Lc8-e6 15. Pf3-g5 Dit had wit voorbereid, maar ze had het niet goed beoordeeld. 15...Le6xa2 16. h4-h5 Tf8-c8 17. e4-e5 h7-h6 18. Pg5-e4 g6-g5 19. Pe4xg5 Pa5-c4 20. Lf1xc4 La2xc4 21. Pg5-e4 a7-a5 22. f2-f4 a5-a4 23. f4-f5 a4-a3 24. Ke1-f2 a3-a2 25. f5-f6 e7xf6 26. Pe4xf6+ Kg8-h8 27. Th1-a1 Ta8-a5 28. g2-g4 Ta5-b5 29. De3-e4 Lg7xf6 30. e5xf6 Lc4-e6 31. De4-e3 Tb5-g5

Je zou niet zeggen dat zwart dit nog kan verliezen. 32. De3-d2 Tc8-a8 33. Kf2-f1 Le6-d5 34. Kf1-f2 Ta8-a4 35. c3-c4 Nu heeft wit voor het eerst sinds lange tijd weer kansen op remise. 35...Ta4xc4 36. Ta1xa2 Tc4xg4 37. Ta2-a8+ Kh8-h7 38. Dd2-d3+ Ld5-e4 39. Dd3-d6 Tg4-g2+ 40. Kf2-e3 Le4-c6? Laatste zet voor de tijdcontrole, een vreselijke fout. Na 40...Ld5 zou zwart nog steeds heel goed staan. 41. Dd6-d3+ Zwart gaf op.