Kaliningrad

Naar aanleiding van het interessante artikel van Coen van Zwol over de Duitse schatten onder Kaliningrad (Z 17 febr.) hier nog een paar aanwijzingen, die misschien nuttige stukjes kunnen vormen in de legpuzzel van de heer Ovsjanov.

In het boek van A. Fürst zu Dohna-Schlobitten `Erinnerungen eines alten Ostpreussen' (Goldman Verlag 1991 z.p.) vind ik op p. 284, dat in 1943 de kunsthistoricus Ernstotto Graf Solms-Laubach en zijn medewerker, een zekere dr. Weihrauch, belast waren met het demonteren van de barnsteenkamer in de Tsarskoje Selo, om deze voor mogelijke oorlogsschade te redden. Hoewel de barnsteenpanelen volgens het artikel in juni 1944 nog werden gezien, kan onderzoek in de papieren (indien nagelaten) van beide heren misschien nog iets opleveren.

In `Gebrannte Kinder, Kindheit in Deutschland 1933-1945' (Berlijn 1998), beschrijft Gisela Stocksiefen (p. 323-327) hoe zij er getuige van is dat (als haar herinnering klopt) op 30 april 1945 vijf Duitse Rode Kruis-vrachtwagens, waarin met zekerheid geen gewonden, vanuit het oosten het stadje Malchin (Mecklenburg) binnentrekken, op de hielen gezeten door het leger van de Russische maarschalk Schukow.

Haar vader neemt waar dat in de wachtpost langs de weg een SS'er nog in allerijl zendapparatuur in gereedheid brengt. Even later (waarneming van haar vader) is de SS-bezetting van de wachtpost verdwenen.

In 1997 valt haar het boek `Handbuch für Schatzsucher' van Reinhold Ostler in handen, waarin ze leest dat nog kort voor het einde van de oorlog de volgende `Funkspruch' van de Duitse Wehrmacht door de Russen werd opgevangen: `Bevel uitgevoerd, barnsteenkamer door bewaking overgenomen en in de BSCHW opgeslagen (...) wacht verdere aanwijzingen af'. De code BSCHW legt ze uit als `Bunker Salem (bij Malchin) mit Chemischer Waffe'. Een chemisch wapen (fosfor?), waarvan de bedoeling was dat het tot ontploffing zou komen als de Russen de bunker betraden. In ieder geval klopt het bericht met haar eigen waarnemingen van een Rode Kruis-transport dat duidelijk een geheim transport was.

Mij is niet bekend of de Russen in latere jaren onderzoek hebben gedaan in de bunker Salem bij Malchin en of het getuigenis van mevrouw Stocksiefen daar na 1997 aanleiding toe heeft gegeven.