`Ik schrik soms terug voor de consequenties van mijn geloof'

Ook al gaan er steeds minder mensen naar de kerk, het geloof in het hiernamaals groeit. Hoe ziet het leven na de dood er uit? Vandaag deel vijf in een serie gesprekken: `Er is iets verschrikkelijk fout gegaan met deze aarde, maar God laat het zootje uiteindelijk niet aan zijn lot over.'

De hele schepping verkeert in barensnood. De zielen van de overledenen en wij die hier op aarde leven, wij zijn allemaal in afwachting van het moment waarop God de aarde opnieuw zal scheppen. Niemand kan berekenen wanneer dat moment aanbreekt. Het kan nog duizend jaar duren, het kan ook morgen zijn. Ik leef met de gedachte dat het morgen zou kunnen gebeuren, bij wijze van spreken. Misschien niet als ik boodschappen doe of in de trein zit. Maar die gedachte is wel de essentie van mijn bestaan.

Kars Veling (52) is bij de komende verkiezingen de eerste lijsttrekker van de ChristenUnie, het nieuwe samenwerkingsverband tussen de RPF en het GPV. Voor die laatste partij zit hij in de Eerste Kamer. Veling is rector van het Greijdanus College in Zwolle. Hij is getrouwd, heeft vier kinderen en is belijdend lidmaat van de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt.

,,Op de dag dat God de nieuwe aarde schept zullen er engelen aan de hemel verschijnen, bazuinen zullen schallen, het licht zal overweldigend zijn en er zal groot geraas klinken van elementen die vergaan. Dat moment zal majestueus zijn en imposant en het zal ons aanvankelijk verschrikken.

,,Zoals God de oude wereld in zes dagen geschapen heeft, zo zal Hij de aarde op een door Hem gekozen moment opnieuw scheppen. Hier. Op deze plaats. Op de plaats van de oude aarde.

,,Deze aarde, dit universum zal niet verdwijnen. Er is iets verschrikkelijk fout gegaan met deze aarde, maar God laat het zootje uiteindelijk niet aan zijn lot over. Hij gaat niet ergens anders opnieuw beginnen. Op deze planeet hebben we als het ware een valse start gemaakt. De mensen zijn in opstand gekomen, ze hebben zich niet gevoegd in de bedoelde orde. Daardoor hebben ze de ontwikkeling doen stagneren. Uiteindelijk zal God herstellen wat door menselijk toedoen fout gegaan is. Dan gaan we opnieuw beginnen. Helemaal opnieuw.

,,Op de nieuwe aarde zullen alle mensen die ooit geleefd hebben terugkeren met ziel en lichaam. Hun lichaam zal een persoonlijk lichaam zijn, geen confectie. We zullen elkaar herkennen. Maar tegelijk zal het lichaam anders zijn en nieuw, en mooi, zo mooi, al ons gestamel over wat wij ons als mooi voorstellen zal primitief blijken bij hoe mooi het werkelijk is. Stel dat je een kind van vier jaar moet uitleggen wat seksualiteit is en seksuele vreugde en zo, dat kind zal vragen, ja, maar kun je er ook chocola bij eten? Zo is ons praten nu over de schoonheid van de nieuwe aarde. Alles wat ik hier mooi vind, de Alpen, de zee in Bretagne, dat zal daar ook zijn maar dan nog veel mooier. De groei zal er weelderig zijn. De bomen zullen niet één keer maar een paar keer per jaar vrucht dragen. Misschien zal er een stad zijn die glanst en waar de schatten van de wereld worden binnengedragen als eerbetoon aan God. In die stad zal geen tempel zijn. God zelf zal er rondwandelen zoals Hij ook rondwandelde tussen de mensen in het Paradijs.

,,Stel dat ik sterf voordat God de nieuwe aarde geschapen heeft. Dan zal mijn ziel opgaan naar de woonplaats van God, noem het de hemel, een plaats van licht, van vrede, van rust, maar ook een plaats van afwachting tot de opstanding van het lichaam. Een wachtkamer is wel heel erg plastisch, maar het heeft er iets van. Mijn fantasie is dat daar muziek zal zijn, de cantates van Bach, prachtige muziek die ontroeren kan en die de lof van God zingt. Op de wachtplaats zullen geen bomen groeien of planten of bloemen. Er zijn daar geen gebouwen. Het leven in de wachttijd zal onlichamelijk zijn, etherisch, doorschijnend.

,,Op die plaats zal God de mensen bijeen brengen die Hem gediend hebben, de mensen die geloofd hebben dat God ons in Christus heel dichtbij is gekomen. De anderen? Ik ben ervan overtuigd dat de wijze waarop mensen op aarde geleefd hebben van betekenis is voor wat er daarna met hen gebeurt. Ik zie de dood niet als een afsluiting maar als een voortzetting, een vervolg. Als iemand God heeft liefgehad dan zal dat na de dood een vervolg krijgen. Zo iemand zal de nabijheid van God ervaren, hij zal ook in de wachttijd met de kinderen van God een gemeenschap vormen. Maar zij die hun eigen gang gegaan zijn, die zich afsluiten voor God en die overtuigd zijn dat ze het ook zonder Hem kunnen, die zullen na hun sterven juist heel alleen zijn. Een gelovige heeft tegen God gezegd: Vader, Uw wil geschiede. Een ongelovige heeft dat niet gezegd. Tegen zo iemand zal God na diens dood op Zijn beurt zeggen, nu zal jouw wil geschieden. Je wilt het zonder mij, ga je gang. Dat is de gruwelijke consequentie van hun leven.

,,Er is een beeld dat mij sterk aanspreekt. Volgens dat beeld maken in de wereld van de overledenen degenen die niet de kinderen van God zijn een excursie naar de wereld van de gelovigen die wel bij God horen. Die wereld is zo licht en scherp dat ze daar niet willen blijven! Ze voelen zich er niet in thuis. Zo zal hun stijl van leven op aarde een voortgang vinden na hun dood. Misschien zullen ze maar ten dele weten wat ze missen. Misschien zullen ze hun ongeluk niet ten volle beseffen.

Ik schrik soms terug voor de consequenties van mijn geloof. Het zou best kunnen dat de groep die in Gods huis wordt opgenomen veel kleiner is dan de groep die eenzaam blijft en ongelukkig is. Dat is niet Gods bedoeling. God is een genadige God die alleen maar blij is als een mens de goede weg op gaat. Maar als ik kijk naar de secularisatie in het Nederland van nu: wat zou ik willen dat het anders was!

,,Ik huiver omdat er onder hen die het onnodig of zelfs belachelijk vinden om God te dienen mensen zijn die ik hoog acht, mensen die wel degelijk omzien naar anderen. Mogelijk heeft zo iemand toch een voorstelling dat hij zonder God kan, dat hij zichzelf kan redden. Dat is een mythe, een verkeerd beeld, niemand kan zonder God. Als ik mij in die mensen inleef en als ik de lijn van mijn geloof doortrek, kan ik niet uitmaken hoe genadig of niet genadig God is. Ik ben niet degene die het oordeel uitspreekt. Maar als je het evangelie van Christus zo serieus neemt als ik vind dat het moet, dan kan ik over hun lot niet makkelijk gaan denken.

,,Ik vind dit vreselijk moeilijk en daarom leg ik graag de nadruk op het evangelie van een God die genadig is. Dat vind ik makkelijk, dat is een positieve boodschap. Maar ik deins terug voor het oordeel over mensen die nooit door die boodschap bereikt zijn of die er niet in mee willen. Ik weet het, moslims willen God ook dienen. Maar ze doen dat op een manier waarvan ik geloof dat het niet de manier is die God graag zou willen. Ik spreek ook hier geen oordeel uit. Ik zeg alleen dat het geen bagatel is. De islam is ervan overtuigd dat God één is. Terwijl de zoon van God bij de mensen is gekomen. God is als een moeder die haar zuigeling de borst geeft. Hoe ondankbaar is het dan om dat niet te aanvaarden. Om God alleen te zien als de Heerser die het lot bestiert. Dat is een verschil, dat is geen kleinigheid, dat doet er werkelijk toe.

,,Op de dag dat God de nieuwe aarde schept zal het oordeel over de mensen definitief zijn. Zoals ik de dood zie als een breuk maar ook als een zekere continuïteit, zo zie ik het oordeel als het ware als de bevestiging van de lijn die de mens tijdens zijn leven heeft gekozen.

,,Ik zie geen rechtzitting in letterlijke zin voor me, meer een afronding van hoe de mens op aarde geleefd heeft. De mensen die God afgewezen hebben zullen voortbestaan zoals ze geleefd hebben. Zonder de vreugde en het licht van de nieuwe aarde, zonder veel glans, heel eenzaam. Misschien volgt voor hen de definitieve dood, misschien zal hun leven definitief verdwijnen. Misschien doven zij uit op de een of andere manier. Dat hoop ik eigenlijk en misschien zeg ik het ook wel omdat ik me moeilijk een volledige vreugde kan voorstellen in het besef dat op een andere plek mensen zijn die de vreugde niet delen.

,,De kinderen van God zullen op de nieuwe aarde het kwaad niet kennen. Het verschil met de anderen vat ik in het beeld van de rijkgedekte tafel. Stel je voor, op de nieuwe aarde zitten mensen aan een tafel en op die tafel is een prachtige maaltijd aangericht met schitterende spijzen en dranken waar de mensen volop van genieten. Op de andere plek, in de hel zogezegd, staat precies zo'n tafel met precies dezelfde spijzen en dranken. De mensen die daar aan zitten genieten er niet van. Integendeel, ze zitten uitgeteerd aan tafel en ze verhongeren. Als je wat nader toekijkt zie je hoe dat komt. De mensen die aan de ene tafel zitten en de mensen die aan de andere tafel zitten kunnen hun armen niet buigen. Ze kunnen het voedsel dus niet zelf naar hun mond brengen. Op de nieuwe aarde hebben de mensen ontdekt dat dat geen enkel probleem is. Ik kan jou wat aanreiken, jij reikt mij wat aan, we genieten samen. In die andere wereld verrekken de mensen het om dat te doen, ze hebben zich blind gemaakt voor de belangen van een ander. Het gevolg is dat ze zichzelf ontzettend tekort doen.

,,Dat is dan ook hun straf. Misschien is het op een bepaalde manier wel: je zin krijgen. Je kan toch zonder God? Alsjeblieft.

,,De mensen die met God wandelen zullen op de nieuwe aarde voor eeuwig leven. De dood zal er niet meer zijn. Vaak stellen mensen zich de nieuwe aarde voor als heel idyllisch, een pastorale waarin alleen te paard gereisd wordt. Maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn. Het kan ook heel sophisticated wezen. Het paradijs was een tuin, maar toen was de wereld nog nieuw. De nieuwe aarde kan best een stad zijn. Er heeft toch ontwikkeling plaatsgevonden? Er zal ontwikkeling blijven plaatsvinden. De nieuwe aarde wordt geen bevroren toestand, niet iets dat statisch is. Er zullen uitdagingen zijn, nog mooier dan ik me kan voorstellen. Er zal gereisd kunnen worden, misschien wel met vervoermogelijkheden waar we nu nog geen idee van hebben. Ik kan me moeilijk een mooie wereld voorstellen waar je altijd op dezelfde plek blijft. Er zullen ook dieren zijn. Maar hoe en wat en of die wel zullen sterven? Volgens mij hebben dieren geen relatie met God die onverbrekelijk is. Wat dat betreft hebben mensen een bijzondere positie.

,,Ik fantaseer dat de mensen daar kleren zullen dragen zoals wij hier. Geen mantels, dat lijkt me niks. Of er gevoetbald wordt weet ik niet. Het mag van mij. Maar het hoeft niet per se.

,,Ik denk dat de familiebindingen die er op aarde waren daarginds zullen worden voortgezet. En er zullen verrassende ontmoetingen plaatsvinden, mogelijk met mensen uit andere tijden. Lijkt me schitterend om met zulke mensen een gesprekje te hebben.

,,Nu zult u vragen: wat als je kind niet bij God terechtkomt maar op die andere plaats? Of je vader? Of je moeder? Dat zou een verdriet zijn, zo groot dat mijn verstand erbij stilstaat. U heeft wel geproefd dat ik het daar het allermoeilijkste mee heb. Ik wil het heel serieus nemen dat de keuzes die je bij leven maakt een blijvende betekenis hebben. En dat wil ik blijven zeggen ook. Maar als straks de band met een van mijn kinderen verbroken zou worden? Misschien dat ik uit vrees voor die mogelijkheid nog meer dan ik nu al doe, terugschrik voor mijn eigen geloofsconclusies.'

Eerdere interviews in deze serie verschenen op 30 december (Pandit Shriemisier), 13 januari (de Ghanese dominee broeder Himmans Arday), 27 januari (de Volendamse pastoor Jan Berkhout) en op 17 februari (de islamitische schooldirecteur Mohammed Zabar Bhoelan).