Banken deinen gezellig mee

Na een turbulente week zijn beleggers weer even tot rust gekomen. Zelfs de banken zagen de afgelopen week aanzienlijke koersverliezen. Het wachten is op de rente.

De belegger is op zoek naar iets wat onvindbaar is: houvast. Op de beurs loopt voor honderden jaren ervaring rond, maar van eensgezindheid is geen sprake. Niemand weet of de bodem van de aandelenkoersen is bereikt, waar de exacte waarde van de invloedrijke technologie- en telecomsector ligt, en het is beleggers nog het minst duidelijk naar welke deskundige ze moeten luisteren.

In de voorbije maanden was er vooral sprake van deining op de effectenbeurzen. De koersen gingen een beetje op en neer, hoewel er duidelijk sprake was van een geleidelijke daling. De afgelopen week liet heftiger koersbewegingen zien, op de Amsterdamse beurs zelfs resulterend tot het even stilleggen van de handel. De commissaris voor de notering besloot woensdagmiddag tot een adempauze van een kwartier nadat de AEX-index met vijfentwintig punten was gedaald ten opzichte van de openingskoers. Hoewel de maatregel woensdag effect had, is er sprake van een fragiele rust.

Waar eerst de technologie- en telecomfondsen door beleggers aan de kant werden gezet, breidt de onrust zich steeds meer uit naar traditionele fondsen. Af en toe wordt kapitaal geparkeerd in defensieve waarden zoals de voedingssector maar zelfs die fondsen zijn inmiddels uit de gratie.

De afgelopen weken werd ook duidelijk dat nog een andere traditionele vesting niet langer gevrijwaard is van negatieve sentimenten: de financiële sector. Naast onzekerheid over de economische vooruitzichten in het algemeen zien beleggers problemen in de omvangrijke leningen die door de banken zijn verstrekt aan de telecomsector voor de aankoop van 3G of UMTS-licenties. ,,Zwaar overtrokken'', volgens Cor Kluis, ,,nu je ziet dat er in de sector tientallen miljarden van de beurswaarde afgaat.'' De omvang van de leningen die zijn verstrekt aan de telecomsector is volgens Kluis, financieel analist bij Rabo Securities, niet dusdanig dat de banken in gevaar kunnen komen. Bij ABN Amro wordt ongeveer 6 procent van de totale leningenportefeuille in beslag genomen door telecombedrijven, bij ING en Fortis is dat ongeveer 2 á 3 procent. ,,Het is ook niet zo dat de KPN's en de Vodafones en de France Telecoms failliet zullen gaan. Zij zullen altijd in staat zijn die leningen terug te betalen.'' Vodafone en France Telecom is misschien een ander verhaal, maar KPN gaat toch zeker gebukt onder een aanzienlijke schuldenlast? ,,Dan zijn er nog altijd andere scenario's denkbaar waardoor de banken hun uitstaande leningen krijgen terugbetaald'', aldus Kluis. Op de eerste plaats zou de overheid KPN terug kunnen kopen en een andere mogelijkheid is dat een buitenlandse partij een bod doet op het telecombedrijf, aldus Kluis. ,,Maar dat zie ik alleen bij een algehele recessie gebeuren. Zover zal het echt niet komen. Wij zien de huidige situatie meer als een tijdelijke vertraging van de economie, niet als een rampzalige toestand.''

Er is volgens Kluis door de banken voldoende rekening gehouden met mogelijke tegenvallers. ,,Er is hierin wel een duidelijk verschil tussen de Angelsaksische en de meer `Romaanse' financiële sector. Nederlandse, Britse en Amerikaanse banken voeren vooraf een uitgebreide risicoanalyse uit voordat er geld in bedrijven wordt gestoken. In Duitsland, Frankrijk en Italië worden lening veel meer verstrekt uit vertrouwen, gebaseerd op relaties tussen banken en bedrijven. Dat maakt de financiële sector in die landen veel kwetsbaarder dan ABN Amro, Fortis en ING in Nederland.'' Het zijn volgens Kluis ook meer de kleine telecombedrijven die grote risico's herbergen. Investeringen bij die bedrijven zijn goed gespreid over de verschillende banken, aldus de analist.

Bij sluiting van de Amsterdamse beurs gistermiddag was het verlies van de financials aanzienlijk. ABN Amro leverde 3,2 procent in bij een koers van 21,41 euro. Fortis daalde met 4,3 procent naar 26,65 euro, ING zakte 4 procent in en Aegon liet 4,5 procent lopen op 32,77 euro.

Toch blijkt uit de koersen dat beleggers niet gerust zijn op hun investeringen in de financiële sector. ,,Het is een ingewikkeld verhaal. Het is niet eenvoudig uit te leggen aan beleggers waarom hun wantrouwen onterecht is'', zegt Kluis. ,,Maar het zijn ook de algehele economische vooruitzichten die beleggers doen twijfelen. De banken staan midden in de samenleving. Als de omgeving het moeilijk krijgt, krijgen de banken het ook moeilijk.''

Na de rush van woensdag was de Amsterdamse beurs enigszins tot bedaren gebracht. Maar dat kan van korte duur zijn. Volgende week dinsdag vergadert de Amerikaanse Federal Reserve over een mogelijke renteverlaging en dat kan de koersen opnieuw heftig in beweging zetten.