Hard Eight

Casino, Martin Scorsese's epos over opkomst en ondergang van de maffiamacht in Las Vegas, eindigt bijna weemoedig met de aankondiging van de Disneyficatie van het gokparadijs door `accountants uit Los Angeles' in de jaren tachtig. Las Vegas werd legaler, maar voor veel productgebruikers – de gokkers, de bloedzuigers en de dolende zielen van dit mini-universum – blijft overleven een hele klus.

De casino's bij Scorsese glinsterden, ondanks alle bloed. En in Leaving Las Vegas, die andere succesfilm rond de gokstad, bleven de sterren van Nicolas Cage en Elisabeth Shue stralen, in weerwil van alle zelfdestructie.

Maar in de even bescheiden als geslaagde debuutfilm van Paul Thomas Anderson, Hard Eight lijkt zelfs de oppervlakkige glans er verdwenen door te vaak schoonmaken. Hoofdpersoon Sydney (Philip Baker Hall) draait al een tijdje mee. Een in woorden en daden voorzichtig geworden beroepsgokker. Toch biedt hij in de schitterende openingsscène bij een wegrestaurant in een eindeloze woestijn, de jonge zwerver John (John C. Reilly) koffie en ontbijt aan. Wantrouwend maar hongerig accepteert John het aanbod. Hij blijkt 6000 dollar nodig te hebben om zijn moeder te begraven, maar is bij het gokken alles kwijtgeraakt.

,,Als ik je nu 50 dollar geef, wat zou je ermee doen?'', vraagt Sydney, voordat hij John meeneemt naar Las Vegas, waar hij hem laat zien hoe je met 150 dollar een gratis hotelkamer kunt krijgen bij een casino. De vraag blijft lange tijd wáárom Sydney de wat dommige John onder zijn hoede neemt.

De rest van Hard Eight speelt zich twee jaar later af, wanneer hun mentor-protégé-verhouding verstoord dreigt te worden door twee extra `familieleden': John legt het aan met serveerster en vrijetijdshoertje Clemmie (Gwyneth Paltrow) en de gevaarlijke Jimmy (Samuel L. Jackson) begint te wroeten in Sydney's verleden.

Dan krijgt de film na bijna een uur toch nog een plot. Dat doet denken aan het verhaal over Raymond Chandler, die op de vraag van zijn uitgever of het wat wilde vlotten met zijn nieuwe boek, terugschreef dat hij al 60.000 woorden had, maar alleen nog geen lijk.

Ook Hard Eight moet het niet hebben van plot of technische details, maar schittert in secure dialogen en nachtelijke sfeer: de kale essentie van de film-noir.

Hard eight (Anderson, VS, 1997), Ned.3, 23.35-1.14u.