De smeulende lont in de Enschedese politiek

Het rapport van de commissie-Oosting is explosief materiaal. Het politieke vuurwerk wordt maandag ontstoken.

Lang, heel lang hield politiek Enschede de rijen gesloten. De schuldvraag van de vuurwerkramp werd negen maanden afgedaan als prematuur, omdat de commissie-Oosting nog bezig was met haar werk. Na de forse kritiek van Oosting, eind vorige maand, spraken de fractievoorzitters af om tot de gemeenteraadsvergadering van maandag geen stellingen te betrekken. Totdat PvdA-wethouder Dick Buursink de status-quo doorbrak. Zijn terugtreden bracht het spel op de wagen.

De Enschedese VVD zit nu met de `kwestie Koopmans' in haar maag. Moet wethouder Els Koopmans (ruimtelijke ordening en milieu) haar conclusies trekken uit het rapport van de commissie-Oosting, zoals Buursink eerder deed? Of moet vastgehouden worden aan de koers dat uit het oogpunt van collegiaal bestuur het hele college van B en W verantwoordelijk is? Koopmans heeft net als burgemeester Jan Mans altijd gesteld dat zij in de gemeenteraad van maandag verantwoording wil afleggen. Maar een eerlijke kans om het debat te overleven heeft ze niet. Het CDA heeft al een motie van wantrouwen klaarliggen, die waarschijnlijk door een raadsmeerderheid wordt ondersteund. ,,Zo'n motie kan een wethouder niet naast zich neerleggen'', zegt CDA-fractievoorzitter Bob Heeringa. ,,Haar gezag is dan te veel aangetast'', concludeert fractievoorzitter Roelof Bleker (PvdA).

Behalve de VVD is D66 de enige fractie die Koopmans wil laten zitten. D66-fractievoorzitter Noor van Lijf: ,,Je hoeft geen motie van wantrouwen in te dienen om uit te spreken wat je van een bestuurder verwacht.'' Het wegsturen van politici lost niets op, want het probleem ligt dieper in de organisatie, stelt VVD-fractievoorzitter Arnold Enklaar. ,,Wethouders, diensthoofden, ambtenaren en brandweer; iedereen vertrouwde op de ander en nam geen eigen initiatief.''

Meer dan over fouten en verantwoordelijkheden gaat het maandag om politieke kleur en genoegdoening. Het Enschedese college wordt nu gevormd door CDA, PvdA en VVD, die ieder twee wethouders leveren. Voor de PvdA, die al één wethouder heeft zien vertrekken, is het onverteerbaar als de VVD'er Koopmans, die de milieuportefeuille in 1998 van Buursink overnam, blijft zitten.

Als Koopmans gedwongen wordt af te treden, dreigt Enklaar uit het college te stappen: ,,Als het alleen pijltjes gooien op wethouder Koopmans wordt, gaan we een rottige avond tegemoet.'' Waarmee de VVD de stad opzadelt met een bestuurscrisis, het laatste wat Enschede kan gebruiken. De vraag is of Enklaar zijn fractie in de hand heeft. Enkele fractieleden vinden dat Koopmans moet teruggetreden, maar spreken dit niet uit. Het zijn waarschijnlijk dezelfde raadsleden die zich in de wandelgangen van het stadhuis al warm lopen voor de vacante wethouderszetel.