Onze mariniers

De makers van Mariniers! drie eeuwen actie hebben de lijfspreuk van het Korps ,,zo wijd de wereld strekt'' nogal letterlijk genomen. Zij nemen de kijker in een klein uur mee naar de stuifsneeuw van de Noordpool, naar de confrontatie van drie mariniers met een miereneter en een aap in de jungle van Midden-Amerika en veelvuldig naar de huiskamer van talrijke, heel tevreden oudgedienden. Aan het slot ook nog naar een uiterst gewillig poserende minister De Grave voor het hek van het herenlogement waar zijn ministerie van defensie is gevestigd. Natuurlijk is ook hij ,,bijzonder trots'' op zijn jongens. Je kunt ze waar dan ook om een boodschap sturen.

Maar de documentaire is dan ook in opdracht van de afdeling Voorlichting van zijn ministerie vervaardigd. En daarom veel oude beelden over hoe het allemaal vroeger was en nauwelijks een woord hoe de mariniers zich vandaag voorbereiden op hun vredes- of noodhulptaken waar ook ter wereld, zoals op dit moment in Eritrea. Of het moet de sergeant-majoor zijn die opmerkt dat een verblijf in een lekker warm tentje in de Poolstreek voor altijd zo'n uitstekende band schept tussen rangen en standen.

Ronduit vermakelijk is de terugblik van een oud marinier op de politionele acties in Indonesië in 1947. Hij vertelt dat er op dat moment gewerkt moest worden met wapens uit 1895. Een collega vermeldt nog dat je later in Nieuw Guinea niets kon uitrichten als je geen goede Papoea kon vinden die je de weg door het oerwoud wees.

Op instigatie van raadspensionaris Johan de Witt werd het oudste Korps van de Nederlandse krijgsmacht na een aanbeveling van admiraal De Ruyter opgericht op 10 december 1665 als een regiment `scheepssoldaten' die behendig moesten zijn in het enteren en bezetten van schepen. Dat kwam goed van pas bij de zeeslagen waarin de Staten van Holland zich aanvankelijk onderscheidden.

Een aantal keren heeft men om financiële redenen het Korps willen opheffen maar die dreiging is nu voorbij. De mariniers krijgen een derde paraat bataljon, een nieuwe kazerne erbij en een tweede amfibisch vaartuig. Zij worden vaak ingezet voor vredesacties of hulpacties zoals in Irak, Cambodja, Haïti, Bosnië, Honduras, Albanië en Eritrea. Wat het effect daarvan is wordt niet duidelijk. Het is nuttig geweest, dat hoor je de deelnemers wel vaak zeggen.

Wat zijn de facetten van de mentaliteit van mariniers? Zij hebben zich toch ook willen laten gelden bij wegmeppen van de nozems uit de hal van het Amsterdamse Centraal Station op 4 april 1967, en bij het schoonvegen van de Dam op 25 augustus 1970 en recenter nog op 22 juni 1992 bij het verwijderen van de junks van Perron Nul in Rotterdam. Dat paste natuurlijk slecht in de opzet van de opdrachtgever, het ministerie van defensie, voor de verjaardagsdocumentaire.

Boeiend zijn nog de vraaggesprekken met oud-mariniers bijvoorbeeld over de verdediging van de Maasbruggen mei '40 in Rotterdam: ,,We hebben een tijdje legge knallen op alles wat bewoog. ...Een marinier heeft een angel.''

Columbus: Mariniers, drie eeuwen actie, EO, morgen, 17.08-18.00u.