Nutreco: burger moet kwaliteit betalen

De landbouw lijkt getroffen door de `zeven plagen van Egypte'. Toch is Nutreco-topman Wout Dekker optimistisch over de toekomst van deze sector. In Europa moet de landbouw ,,meer moeten inzetten op kwaliteit''.

Ondanks mond-en klauwzeer, BSE, varkenspest, dioxinekippen en PCB-vissen, is er nog hoop voor de Europese landbouw, meent Wout Dekker, bestuursvoorzitter van zalm- en veevoerbedrijf Nutreco. ,,Maar dan is er wel een ingrijpende gedragsverandering nodig van de consument'', zei Dekker dinsdag desgevraagd, na afloop van de presentatie van de jaarcijfers van zijn bedrijf.

Nutreco maakte bekend dat de winst vorig jaar met ruim 40 procent was gestegen naar 91 miljoen euro (200 miljoen gulden), met name door de sterk toegenomen verkoop van zalm en de lage grondstofprijzen voor visvoer. Volgens Dekker moeten burger en consument meer na elkaar toe groeien. ,,De burger zegt dat hij geïnteresseerd is in dierenwelzijn en in duurzame landbouw. Maar eenmaal in de supermarkt wil de consument een zo goedkoop mogelijk stuk vlees.''

Het lijkt een `catch 22-situatie' waarin de landbouw verkeert: men zit volledig in de knel. Door de concurrentie, die steeds internationaler wordt, bestaat de sterke neiging om steeds meer dieren te houden die steeds meer vlees opleveren. Ook supermarkten, die concurreren om de meeste klanten, drijven de landbouw die kant op. De weg naar duurzamere, diervriendelijker producten – die duurder zijn – druist hier regelrecht tegenin. Toch zal Europa meer moeten inzetten op kwaliteit, meent Dekker. ,,In landen als Brazilië en Thailand ligt de kostprijs voor vlees veel lager.''

Volgens de Nutreco-topman wordt het steeds moelijker voor Europa om te concurreren op bulkproductie. Te meer omdat de landbouwsubsidies omlaag moeten. Dekker verwacht uiteindelijk een differentiatie van de vleesmarkt. Goedkopere producten komen uit lagelonenlanden, de duurdere producten komen onder andere uit Europa. Dekker: ,,Maar dan zal de consument ook moeten doen waar hij als burger om vraagt. Dat is essentieel.''

Dekker verbaast zich over de drukte die in Europa is ontstaan over voedselveiligheid. Ook kijkt hij op van de strenge maatregelen die overheden nemen om het vertrouwen van de burger terug te winnen. ,,Als je wat afstand neemt, zie je dat de mens steeds ouder wordt en langer gezond blijft. Ons voedsel is heel veilig.'' Volgens hem verbazen ze zich in de Verenigde Staten over de discussies in Europa. Voedselveiligheid is daar geen issue. ,,Maar we hebben als bedrijf wel te maken met de emoties en percepties die in Europa spelen. Het is onderdeel van onze realiteit.''

Daarom zag Nutreco zich genoodzaakt om de agrodivisie in Noord-Europa vorig jaar ingrijpend te reorganiseren. De veestapels krimpen, dus kan het bedrijf ook minder voer verkopen. Nutreco sloot het afgelopen jaar daarom vier mengvoerfabrieken in Frankrijk. Ook in Nederland werden twee voerfabrieken van dochter Hendrix UTD gesloten. De kosten van de reorganisatie zorgden ervoor dat het bedrijfsresultaat van de agrodivisie vorig jaar met tien procent daalde naar 43 miljoen euro.

Behalve de reorganisatie in de Benelux en Frankrijk, breidt Nutreco zijn agro-activiteiten met name in Spanje uit. Vorig jaar begon het een samenwerking met het Spaanse Copaga, een grote organisatie die pluimveevlees verwerkt. Onlangs kondigde Nutreco de aankoop van het Spaanse Agrovic aan, dat ook pluimveevlees verwerkt. ,,Ik hoop dat volgend jaar het jaar van de kip wordt'', zei Dekker gisteren. De vraag naar kippenvlees is sterk gestegen, mede door de BSE-en mond- en klauwzeercrises.

Nutreco verkocht vorig jaar weer meer zalm dan in 1999. De consumptie in de Verenigde Staten steeg met ruim twintig procent naar zo'n 200.000 ton. Met de overname van Marine Harvest in 1999 (110 miljoen gulden) en Hydro Seafood in 2000 (1 miljard gulden) heeft het Nederlandse bedrijf inmiddels 20 procent van de wereldproductie van zalm in handen. De grootste concurrent heeft minder dan 5 procent. Marine Harvest produceert jaarlijks 43.000 ton Atlantische zalm. Het heeft fabrieken in Chili en Schotland. Het Noorse Hydro Seafood kweekt 80.000 ton. Dekker kondigde aan dat Nutreco binnenkort alle zalm onder het merk van Marine Harvest zal gaan verkopen, om de herkenbaar bij de klant te vergroten.

Nutreco zal zich ook toeleggen op de kweek van heilbot, tarbot en kabeljauw. Onlangs werd een Noors laboratorium gekocht dat onderzoek doet naar kabeljauwkweek. ,,In de Noordzee is de kabeljauwstand laag, terwijl er wel vraag is naar de vis.''

Dekker verwacht dat de viskweek snel zal groeien de komende jaren. Maar ook de vraag naar varkens- en kippenvlees zal blijven stijgen. Nutreco heeft zich een sterke positie op deze markten verworven omdat het de dieren zowel fokt als verwerkt. Daar verwacht het bedrijf van te profiteren. Over vijftig jaar zijn er naar schatting drie miljard mensen meer op aarde. Dekker: ,,Bovendien verwachten we in gebieden als China en Zuid-Amerika een omschakeling van het dieet. Dat zal minder gebaseerd zijn op koolhydraten, die je in aardappelen en rijst vindt. De vraag naar dierlijke eiwitten zal daar enorm gaan toenemen, onder andere omdat vlees goedkoper blijft worden.''