In de Doema werd een farce opgevoerd

De `huispartij' van president Poetin, Eenheid, zou eerst vóór een communistische motie van wantrouwen tegen de regering stemde, maar krabbelde terug.

Een klucht met voorspelbare afloop. Slechts 127 communisten stemden gisteren in de Russische Doema voor een motie van wantrouwen tegen de Russische regering. De Kremlinpartij `Eenheid', die vorig week dreigde de motie te steunen, had zich met alle andere partijen in de wandelgangen teruggetrokken. Met het schaamrood op de kaken.

Premier Kasjanov vond het eens de moeite waard zich in de Doema te laten zien, president Poetin drukte zijn minachting voor het gekrakeel uit door te gaan skiën in Siberië. De communisten zijn tevreden: zij hebben hun straatarme achterban laten zien dat ze oppositie voeren. Nu kunnen ze achterover leunen en alle wetten aannemen die het Kremlin hun voorschotelt. Maar commentatoren breken zich nog steeds het hoofd over wat Eenheid de afgelopen week bezielde. Deze `partij van de macht' heeft maar een ideologie: volgzaamheid. Binnen Eenheid beweegt niemand zonder een seintje vanuit het Kremlin of het Witte Huis, waar de regering zetelt.

Vorige week kondigde Boris Grizlov, fractieleider van Eenheid, tot ieders verbazing aan dat Eenheid de communistische motie van wantrouwen tegen zijn eigen regering zou steunen. Op de regering-Kasjanov viel niets aan te merken, aldus Grizlov. Het ging erom vervroegde verkiezingen uit te lokken. Als de motie het haalde, zou Poetin de Doema ontbinden en verkiezingen uitschrijven. Die zou Eenheid met 40 tot 45 procent van de stemmen glansrijk winnen.

De analisten begrepen er niets van. Een Doema die zichzelf ontbindt? Wie heeft daar baat bij? De Moskovski Komsomolets stelt het helder: ,,Als de Doema voor de keus staat om Kaliningrad aan Duitsland terug te geven of zichzelf ontbinden, gaat Kaliningrad terug naar Duitsland. Stel u voor, ze zitten daar nog geen jaar en dan moeten ze alweer om geld smeken bij hun sponsors.'' Een Doemazetel is een investering, waarvoor de financiers allerlei gunsten terugverwachten. Eenmaal op het pluche heeft niemand baat bij een nieuwe, dure verkiezingscampagne. Zelfs onder president Jeltsin, toen het Kremlin en de Doema lijnrecht tegenover elkaar stonden, kwam het nooit tot vervroegde verkiezingen.

Eenheid krabbelde terug. Maandag meldde Grizlov dat men zich van stemming zou onthouden. De eerdere steun voor de motie van wantrouwen was nuttig geweest, vervolgde hij. Eenheid had de Doema ,,gedisciplineerd'' en de communisten slinks de wind uit de zeilen gehaald. De media hadden gezwegen over het falen van de regering en alle aandacht gericht op het rumoer in de Doema. Inderdaad: op de bokkensprongen van Eenheid. Fractieleden die lager in de pikorde staan maakten er gisteren geen geheim van dat hun leiding gewoon heeft geblunderd. ,,We zijn onervaren en daarom maken we fouten'', zei Aleksander Tsjoetjev van Eenheid.

De werkelijk interessante vraag blijft wie Eenheid op het idee bracht de motie te steunen. Wie besloot, om de krant Kommersant te citeren, eens met een stokje in de mierenhoop te porren? `Spindoctor' Sergej Tsjoegajev van de pro-Kremlin website Strana-ru: ,,In de bureaucratie strijden twee groepen om invloed. Ten eerste Petrograd, de aanhang van Poetin uit St.Petersburg rond de ministers Gref en Koedrin, ten tweede de Familie, de oude garde van Jeltsin onder de stafchef van het Kremlin Volosjin en premier Kasjanov. Achter beide groepen staan grote economische belangen, en Eenheid wacht op een teken op welke trein ze moeten stappen. Het is bekend dat president Poetin niet helemaal tevreden is over premier Kasjanov en op termijn van hem afwil. Iemand van de Petrograd-groep heeft Eenheid kennelijk verteld dat het moment daar is. De motie van wantrouwen moest de president de gelegeheid bieden zijn premier weg te sturen.'' Poetin heeft Eenheid vervolgens teruggefloten.

Tsjoegajev schreef onlangs dat Poetin niet zo sterk verschilt van zijn voorganger Jeltsin als diens eigen propaganda doet geloven. Zou Poetin niet 'de verticaal' herstellen en presideren over een gehoorzaam en gestroomlijnd apparaat? In plaats daarvan laat hij zijn legertop ruzieën over militaire hervormingen, premier Kasjanov en minister van economie Gref strijden over economische hervormingen en iedereen elkaar tegenspreken over terugbetaling van de buitenlandse schuld. En dan nu de struikelpartij van Eenheid. Men name Amerikaanse kranten zien het als zwakte: Poetin de twijfelaar. Tsjoegajev denkt daar anders over. ,,Poetin is in de bureaucratie omhoog geklommen, hij kent het spel. Laat de clans het maar uitvechten en zorg dat je zelf op het midden van de wip zit. Grijp pas in als iemand te machtig wordt. Het is Jeltsins oude spel van evenwicht en tegenwicht. Poetin zocht Jeltsin deze week meteen op toen hij uit het ziekenhuis kwam. Jeltsin is nog steeds zijn adviseur.''