`Herstel van economie in Japan stokt'

De Japanse premier Yoshiro Mori erkent dat het Japanse herstel tot stilstand is gekomen. Hij zei dit vandaag op de eerste bijeenkomst van een ministeriële economische noodraad die maatregelen moet bedenken om de economie weer op te krikken.

De uitlatingen van Mori komen op een moment dat de Japanse economie tegenvaller op tegenvaller moet incasseren. Zo maakte Amerikaanse agentschap Fitch gisteren bekend dat het de kredietwaardigheid van negentien grote Japanse banken op de lijst voor ,,negatieve herziening'' zal plaatsen. De kans is hierdoor groot dat het agentschap de banken in de toekomst een negatiever kredietoordeel geeft. Reden hiervoor is de daling van de beurs en twijfels over de activa van de banken. Een groot deel van het eigen vermogen van Japanse banken bestaat uit aandelen en de koersen zijn de afgelopen maanden fors onderuit gegaan. Daarnaast beschikken de banken nog steeds over grote hoeveelheden oninbare leningen die uit politieke motieven niet worden afgeschreven.

,,Investeerders nemen Japanse politici te serieus'', schreef James Fiorillo, bankanalist bij ING Barings in Tokio, onlangs over regelmatig opduikende bezweringen van politici dat na jaren zwalken het bankenprobleem nu werkelijk wordt aangepakt. Politici ,,zullen geen politieke zelfmoord plegen door de belastingbetalers om geld te vragen de banken te redden, noch zullen ze bouwbedrijven en andere probleemgevallen dwingen de deuren te sluiten.''

Het laatste idee dat is geopperd om de banken indirect te helpen is het instellen van een speciaal fonds om aandelen op te kopen. Een van de oorzaken van de daling van de beurs – de Nikkei-index bereikte vandaag kort de laagste koers in 17 jaar tijd – is namelijk dat banken aandelen die al lang in portefeuille zijn van de hand doen om contant geld in handen te krijgen. Minister Miyazawa (Financiën) zei vandaag dat eventueel verlies van zo'n fonds door verdere koersdalingen kan worden opgevangen met belastinggeld. Vorige week echter liet Miyazawa zich ontvallen dat de overheidsfinanciën ,,bijna instorten''. Concrete besluiten zijn er tijdens de bijeenkomst van vandaag echter niet genomen.

Het geruchtencircuit wil dat de centrale bank aanstaande maandag terugkeert naar een daggeldrente van 0 procent. Dit bericht de Nihon Keizai Shinbun (Japanse Economisch Dagblad) op basis van anonieme bronnen binnen de bank. Nadat de bank in augustus juist van dit beleid was afgestapt is de rente in februari al weer twee maal omlaag gegaan zodat de 0 procent weer dichtbij is. Met name politici uit het regeringskamp hameren erop dat het geld gratis moet zijn. Het bericht in de Nihon Keizai kan dan ook deel zijn van het spel rond bankgouverneur Masaru Hayami. Hij ijvert er juist al jaren voor dat politici de leiding nemen bij het hervormen van de economische structuur in Japan.