Geleerde natuurbeschermer

Drie dagen geleden heeft het natuuronderzoek in Nederland een van zijn grote leermeesters verloren en de natuurbescherming haar laatste grote voorganger. Met passie heeft Victor Westhoff een groot deel van zijn leven besteed aan het bestuderen van planten en plantengemeenschappen, en zijn volle energie in dienst gesteld van natuurbeheer en natuurbehoud. Een weerslag daarvan is opgeslagen in meer dan 600 geschriften, waaronder een twintigtal boeken.

Bekend werd hij vooral met `Wilde planten', een driedelig werk uit het begin van de jaren zeventig. Met meer dan 100.000 verkochte exemplaren werd deze reeks een bestseller. Verder behoren tot zijn belangrijkste publicaties de `Inleiding tot de plantensociologie' uit 1942, `Plantengemeenschappen in Nederland' uit 1969, `De plantengroei van de Waddeneilanden' uit 1991 en zijn bijdrage aan de vijfdelige reeks `De vegetatie van Nederland' (1995-1999).

In 1947 promoveerde Westhoff op een onderzoek naar de vegetatie van Terschelling, Vlieland en Texel. Zijn bibliografie omvat ook poëzie en levensbeschouwelijk werk. Victor Westhoff was erelid van een groot aantal botanische verenigingen en lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

Hij werd op 12 november 1916 geboren in Sitoebondo op Java. Toen hij drie jaar was, verhuisde het gezin naar Nederland. Het gezin vestigde zich toen in het Gooi. Al snel werd Victor lid van de Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie, waar hij in 1937 de Plantensociologische Werkgroep oprichtte met het tijdschrift Kruipnieuws. Ruim vijftig jaar later herhaalt de geschiedenis zich en is hij medeoprichter van de Plantensociologische Kring Nederland met het tijdschrift Stratiotes.

Verscheidene keren heeft Westhoff vorm en inhoud gegeven aan onderzoeksgroepen in Nederland: als hoofd van de afdeling Landschapsverzorging van de ANWB, als wetenschappelijk medewerker en docent aan de Landbouwhogeschool te Wageningen, als hoofd van de afdeling Botanie en plaatsvervangend directeur van het RIVON, en als hoogleraar in de geobotanie aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Tijdens talloze excursies kwam zijn leermeesterschap tot volle bloei.

Aan Westhoffs visie op natuurbeheer ligt het standpunt ten grondslag dat menselijk handelen de natuur kan verrijken. Klassiek is zijn voordracht in 1945 te Drachten, waarin hij het begrip halfnatuurlijke landschappen in Nederland introduceerde. Dankzij dit inzicht om natuurgebieden niet zomaar aan hun lot over te laten, zijn veel waardevolle levensgemeenschappen behouden.

Het levenswerk van Victor Westhoff zal alleen daarom al nog lang doorklinken. Hijzelf heeft ongetwijfeld de stilte, die hij liefhad, gevonden, met af en toe wat tonen van Mozart, omgeven door wilgeroosjes die wiegen in de wind.