Resistente bacterie te traceren na vondst gen

De tegen vrijwel alle antibiotica resistente bacterie Enterococcus faecium die de afgelopen twee jaar patiënten besmette in drie Nederlandse ziekenhuizen, beschikt over een extra gen waardoor hij zich snel onder patiënten kan verspreiden. Dat ontdekten onderzoekers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en van de drie getroffen Nederlandse ziekenhuizen (VU-ziekenhuis, Eemland in Amersfoort en Universitair Medisch Centrum Utrecht). Zij ontwikkelden een test om dit gen op te sporen.

Het Nederlandse onderzoek wordt gepubliceerd in het Britse wetenschappelijke tijdschrift The Lancet dat zaterdag verschijnt.

Enterococcus faecium, ook de resistente variant, is een bacterie die bij veel mensen en andere zoogdieren voorkomt. Bij patiënten met een verzwakt afweersysteem kan hij echter infecties veroorzaken. Wanneer de bacterie resistent is tegen antibiotica kan de infectie levensbedreigend worden.

Infecties met een `vancomycine resistente' Enterococcus faecium (VREF) staken in de jaren tachtig de kop op in de Verenigde Staten. Vancomycine is het antibioticum dat jarenlang als laatste redmiddel werd bewaard tegen bacteriën die al resistent waren tegen alle andere beschikbare antibiotica. VREF is in de VS inmiddels de op twee na belangrijkste veroorzaker van infecties in ziekenhuizen.

In West-Europa zijn zieken- huisinfecties met deze bacterie nog zeldzaam. De bacterie wordt uitgebannen door besmette patiënten en verplegers te isoleren. Bij Nederlandse uitbraken werden maar weinig mensen ziek, maar de isolatiemaatregelen duren erg lang.

De bacterie is in de Amerikaanse ziekenhuizen zo wijdverbreid geraakt omdat vancomycine in de VS kwistiger werd gebruikt dan in Noord-West-Europa. VREF komt in de VS vooral in ziekenhuizen voor. In West-Europa is VREF vooral buiten ziekenhuizen verspreid. Ruim 5 procent van de gezonde Nederlanders is drager.

De Nederlandse onderzoekers hebben nu ontdekt dat de zich in ziekenhuizen goed verspreidende VREF een speciaal kenmerk heeft. Mensen die met de `gewone' VREF zijn besmet hoeven daarom niet meer geïsoleerd te worden.