Rusland zet wapenhandel met Iran door

Ondanks fel Amerikaans verzet zet Rusland zijn plannen door om de Islamitische Republiek Iran wapens en een kerncentrale te leveren.

Dat zei de Russische president, Vladimir Poetin, gisteren tegenover journalisten na een onderhoud in het Kremlin met zijn Iraanse ambtgenoot, Mohammad Khatami. Poetin zei dat Rusland om allereerst economische redenen is geïnteresseerd in militaire samenwerking met Iran. ,,En de politieke redenen zijn dat wij geloven dat Iran een onafhankelijke staat moet zijn die in staat is zijn nationale belangen te verdedigen.''

Washington noemt Iran officieel dan wel geen `schurkenstaat' meer, maar blijft het land tot nader order zien als capabel om de regionale stabiliteit te verstoren en als bedreiging voor Israël. Daarom oefent het zware druk op Rusland uit om geen wapens aan Iran te leveren en het contract voor de bouw van een kerncentrale in Bushehr te annuleren. Volgens de VS zou de Russische technologie kunnen worden gebruikt om kernwapens te ontwikkelen.

Moskou kwam in 1995 in het geheim met Washington overeen geen wapens aan Iran te verkopen, maar het zegde dit akkoord vorig jaar op in de laatste fase van de campagne voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen. De Amerikaanse regering maakte gisteren eens te meer haar bezorgdheid over Russisch-Iraanse militaire samenwerking kenbaar.

Een onzer redacteuren voegt hieraan toe: Khatami, de eerste Iraanse leider die Moskou bezoekt sinds Rafsanjani dat in 1989 als parlementsvoorzitter deed, zei gisteren tegen Poetin dat Iran wil dat ,,een nieuwe lente in onze betrekkingen'' begint. De relaties zijn overigens al heel goed. Verdere verbetering kan voortkomen uit het feit dat Iran door de hogere olieprijzen meer geld heeft voor wapenaankopen, waarvan de Russische economie weer profiteert. Het Iraanse defensiebudget voor de begrotingsperiode 2000-2001 ligt 50 procent hoger dan in het voorgaande begrotingsjaar.

Toen de sjah nog aan de macht was waren Amerikanen en Britten Irans wapenleverancier. Na zijn omverwerping in 1979 voerde de Iraanse Opperste Leider imam Khomeiny een `noch Oost noch West' beleid. Maar na diens dood in 1989 werd een nieuwe bladzij opengeslagen in de relaties met Moskou, dat Irans grootste wapenleverancier werd. Overigens blijft het Iraanse beleid er, in de geest van Khomeiny, in eerste instantie op gericht in de eigen behoeften te voorzien.

De militaire behoeften van Iran zijn aanzienlijk – vandaar de grote Russische belangstelling. De strijdkrachten zijn nog steeds niet bijgekomen van de slopende oorlog tegen Irak (1980-'88). Teheran wil zich bovendien zo goed mogelijk wapenen, allereerst tegen een nieuwe verrassing van de hand van de Iraakse president Saddam Hussein maar ook tegen potentiële bedreigingen uit andere buurlanden. Ten slotte ziet Iran zich als een regionale mogendheid en moet het militaire potentieel aan die status beantwoorden.