Kamer vindt zorgverlof te mager

De Tweede Kamer debatteert deze week over het wetsvoorstel over zorgverlof. Een meerderheid van de Kamerleden vindt tien dagen betaald vrij om voor zieke naasten te zorgen onvoldoende.

Werkgevers wijzen er graag op dat Nederlanders al zo weinig werken: gemiddeld 1.350 uur per jaar, terwijl bijvoorbeeld Duitsers 1.500 uur per jaar werken en Amerikanen 2.000. Nieuwe verlofregelingen zullen dit verschil alleen nog maar groter maken. Vakbonden denken juist dat met goede verlofregelingen meer mensen, vooral vrouwen, aan het werk gaan en de arbeidsparticipatie zal groeien.

Of de Wet arbeid en zorg, waarover de Tweede Kamer deze week debatteert, grote veranderingen zal brengen aan het arbeidsfront valt te bezien. De wet bestaat in de eerste plaats uit een bundeling van bestaande regelingen zoals zwangerschapsverlof, ouderschapsverlof en calamiteitenverlof. Nieuw zijn het betaald zorgverlof om tien dagen per jaar voor een naaste te kunnen zorgen, het kraamverlof van twee dagen voor partners (dit is overigens in bijna alle CAO's al geregeld) en het betaald verlof van drie weken voor mensen die een kind adopteren.

Voor de werkgevers gaat het allemaal te ver. MKB-voorzitter H. de Boer en VNO-NCW-voorzitter J. Schraven spraken zaterdag in De Telegraaf al van een nieuw drama à la de WAO. De vakbonden wijzen erop dat bij bedrijven waar goede verlofregelingen zijn, het ziekteverzuim fors omlaag gaat en er een grotere binding is tussen werknemer en bedrijf.

De opvallendste nieuwe regeling is die van het zorgverlof. De mogelijkheden die er nu zijn om voor naasten te zorgen worden nog maar zeer beperkt gebruikt. Mensen die langdurig hun loopbaan willen onderbreken kunnen sinds 1998 een subsidie krijgen van 978 gulden per maand. Maar het ministerie van Sociale Zaken keerde in 1999 nog geen één procent van het beschikbare budget van 10,5 miljoen gulden uit. Er werden slechts 304 aanvragen ingediend door mensen die in hoofdzaak voor een familielid in de laatste levensfase wilden zorgen. De wet was te onbekend.

Van de nieuwe regeling zal waarschijnlijk meer gebruik worden gemaakt, omdat werknemers 70 procent van hun loon krijgen doorbetaald. Werkgevers worden voor de helft van dit bedrag gecompenseerd. Het kabinet gaat ervan uit dat dit tussen 200 en 370 miljoen gulden gaat kosten. De werkgevers denken dat het hun echter miljarden guldens aan productieverlies kost.

Staatssecretaris Verstand (Emancipatie) heeft met het zorgverlof twee keer een nederlaag moeten incasseren. In 1999 ging de D66-staatssecretaris met een voorstel naar het kabinet om betaald zorgverlof in te voeren. Maar andere ministers voelden hier niets voor: te duur. Vervolgens deed de staatssecretaris een voorstel aan de Tweede Kamer voor onbetaald zorgverlof van tien dagen. Maar de Kamer spoorde haar per motie aan alsnog met een vorm van betaald zorgverlof te komen.

Dat deed ze. Werkgevers, werknemers en overheid betalen volgens haar voorstel allen een derde. De werknemer krijgt 70 procent van zijn loon doorbetaald en de werkgever wordt voor de helft gecompenseerd door de overheid.

Maar ook nu is de Tweede Kamer niet tevreden. Het is allemaal te mager, zegt een Kamermeerderheid al voor het debat. De PvdA en D66 willen een ruimhartiger regeling van het zorgverlof. Ook het adoptieverlof van drie weken vindt het parlement onvoldoende. PvdA, D66, CDA, GroenLinks en ChristenUnie willen dat het adoptieverlof vijf weken wordt. PvdA en D66 zullen ook voorstellen van het kraamverlof voor partners van vrouwen die net zijn bevallen, vijf dagen te maken.

De VVD denkt er anders over. In navolging van de werkgevers zeggen de liberalen dat het opnemen van het verlof een zaak is tussen werkgever en werknemer. Wie verlof wil opnemen moet daar maar voor sparen, aldus de VVD.