In het gelid

MET ENIGE NADRUK veranderde toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright vorig jaar de status van `rogue state' (schurkenstaat) in `state of concern' (staat die ons zorgen baart). Het was een poging een etikettering die weinig ruimte liet voor diplomatieke experimenten te vervangen door een soepeler benadering zonder de voorzichtigheid uit het oog te verliezen. Het ging om staten als Noord-Korea, Iran en Irak. De eerste twee vertoonden tekenen van gedragsverandering en daarop wilde de bewindsvrouw inhaken.

Inmiddels is de term `rogue state' in de presidentiële vocabulaire teruggekeerd. De regering-Bush maakt zich sterk voor de aanleg van een ruimteschild tegen intercontinentale raketten en heeft een vijandbeeld nodig om daarvoor het nodige geld ter beschikking te krijgen. Hoe weinig bezwaren tegen dit nieuwe wapenplan in Washington indruk maken, bleek een paar weken geleden toen minister van Defensie Rumsfeld tijdens een informele bijeenkomst met Europese ambtgenoten in München geen twijfel liet bestaan dat het antiraketraketproject zal worden verwezenlijkt.

De bondgenoten hebben het signaal begrepen. Britten en Duitsers toonden plotseling begrip, de Franse minister Védrine drukte zich een stuk omfloerster uit dan president Chirac eerder en ook minister Van Aartsen keerde gerustgesteld terug van een visite aan Washington.

DE BOODSCHAP die de Nederlandse bewindsman meebracht was tweeledig. In eerste instantie viel hem het tijdschema van de Amerikanen mee: het project ,,blijkt nog helemaal niet in het stadium van hardware te verkeren''. (Dat was overigens geen nieuws sinds vorig jaar een paar onderscheppingsproeven mislukten.) En als het dan zover is, zal het geen nationaal verdedigingssysteem worden. Presidentieel adviseur Rice had Van Aartsen verzekerd dat het er niet om gaat ,,een tent over de Verenigde Staten te plaatsen''.

In de reacties op de Amerikaanse plannen heeft zich een opvallende wending voorgedaan. Nog niet zo lang geleden heette het in Europa dat een Amerikaans rakettenschild verdragsbreuk zou betekenen en een nieuwe bewapeningsrace met Rusland en China zou ontketenen. Bovendien zou het weinig extra veiligheid met zich meebrengen in een wereld waarin massavernietigingswapens niet van raketten afhankelijk zijn om hun doel te bereiken. De aanslagen op de Amerikaanse ambassades in Nairobi en Dar-es-Salaam lieten zien wat op dit gebied mogelijk is. Al die bezwaren zijn als sneeuw voor de zon verdwenen. Het Bush-team heeft zijn koers bepaald, als vanouds volgen de bondgenoten gehoorzaam de partner aan de overzijde van de Atlantische Oceaan.