Bladeren

BusinessWeek

,,De mensen hebben er genoeg van om te worden beroofd. De tijd dat ze hun verlies zonder meer accepteerden is voorbij.'' De Europese aandeelhouders komen volgens BusinessWeek in opstand tegen de arrogante managers die hun zaken veel mooier voorstellen dan ze zijn. Het zijn niet alleen de gevallen engelen van de nieuwe economie die onder vuur liggen, maar ook oude reuzen als Thyssen-Krupp.

Het verschijnsel van amokmakende aandeelhouders doet zich in Europa nu pas voor omdat nog niet eerder zoveel Europeanen in het bezit waren van aandelen. Het aantal Duitsers dat aandelen bezit is sinds 1997 meer dan verdubbeld tot 12,3 miljoen. Daar komt bij dat de professionele fondsbeheerders in Europa hun traditionele omzichtigheid jegens het management hebben afgelegd en rechtstreeks druk uitoefenen op beslissingen die hun niet bevallen. Zo zorgde het Britse Perpetual Investment Management Services er voor dat Abbey National PLC vorige maand de fusiegesprekken met de Bank of Scotland afbrak ten faveure van Lloyds Bank.

De Duitse Vereniging ter Bescherming van Kleine Aandeelhouders pleit nu voor verandering van de betrokken wetgeving. Want nu de pijn van de koersdalingen voelbaar wordt is het natuurlijk de veel gesmade overheid die de aandeelhouders moet redden van de tucht van de markt.

Forbes

,,De Zweedse belastingen zijn onbeschoft hoog. De verzorgingsstaat barst bijna uit zijn voegen.'' Forbes staat er paf van. Er is geen blad ter wereld dat zo heftig gekant is tegen belastingen en overheidsbemoeienis in het algemeen als dit Amerikaanse zakenblad. De overtuiging dat de overheid de gezworen vijand is van de markt, is bijna de raison d'être van het blad. Toch probeert het te verklaren hoe het komt dat ,,het socialistische Zweden zoveel ondernemers voortbrengt en zo'n sterke economie heeft''.

Ga maar na. Van alle industriestaten heeft Zweden de hoogste belastingdruk, 52 procent van het bruto nationaal product. Een Zweedse zakenman die 200.000 euro per jaar verdient, houdt er maar 49 procent van over. En toch, zo verbaast het blad zich, groeit de Zweedse economie dit jaar met 3,5 procent, is de inflatie er 1,7 procent en is de werkloosheid beperkt tot 4 procent, de helft van het Europese gemiddelde. En, alsof dat nog niet genoeg is, steeg de productiviteit in Zweden in de jaren negentig met 47 procent, tegen 39 procent in het mekka van de vrije markt, de VS.

De oplossing van dit raadsel is volgens het blad dat de sociaal-democraten de hervormingen van de voorgaande conservatieve regering van Carl Bildt hebben gehandhaafd. Hoewel ze de verzorgingsstaat niet zullen ontmantelen, zorgen ze er wel voor dat de belastingdruk en de kosten voor sociale voorzieningen dalen, zo houdt het blad zijn overtuiging overeind. De minister van Handel, Leif Pagrotsky, formuleert het zo: ,,Kapitalisme gedijt goed in een sociaal-democratische omgeving.'' De beleggers, zo concludeert het blad, lijken hem te geloven. Ja, natuurlijk, die weten waar ze hun bescherming moeten zoeken.

EuroBusiness

Zo goed als de Zweedse vooruitzichten zijn, zo slecht zijn de Finse, althans volgens EuroBusiness. De boosdoener is de euro. Want het belang van Duitsland en Frankrijk is niet dat van Finland. Het blad betoogt dat de Finnen klem zitten tussen de Russische beer, dalende papierprijzen en een sterke euro. Anders gezegd, hun afhankelijkheid van export speelt hun parten. De neergang van de Amerikaanse economie drukt de papierprijzen, de Russische markt is opnieuw in moeilijkheden en de Europese markt voor mobiele telefonie is verzadigd. Dat treft vooral Nokia, goed voor maar liefst 20 procent van de Finse export.

Toen het land begin jaren negentig voor hetzelfde soort problemen stond, was het nog mogelijk de standaardremedie toe te passen, te weten devaluatie van de munt. Maar dat kan niet meer, omdat Finland anders dan Zweden is toegetreden tot de eurozone. Zweden kan de munt dus wel op eigen gezag devalueren. En dat komt goed uit voor de Zweedse concurrenten in de papierindustrie én voor Nokia's aartsrivaal Ericsson.

The Economist

Dat overheidsbemoeienis en marktvrijheid een Siamese tweeling zijn, is voor The Economist zo klaar als een klontje: ,,Als je gesteld bent op een grote, soepel functionerende kapitaalmarkt, moet je beleggers beschermen tegen onheil.'' En natuurlijk is er ook weer een recente studie die deze stelling onderbouwt, in casu van Andrei Shleifer van Harvard University en van Robert Vishny van de University of Chicago.

Hun conclusie is dat financiële beleggers meer gebaat zijn bij het Angelsaksische juridische systeem dan bij het wetgevingssysteem dat gebaseerd is op Romeins recht. Dat blijkt vooral uit de ervaring in de Oost-Europese overgangseconomieën. Polen, dat het verste ging in de adoptie van het Angelsaksische systeem, kan nu bogen op een financiële derivatenmarkt die groter is dan die van bijvoorbeeld Finland.