Afrekenen

Had Hans Wiegel het boek Afrekenen met Peper van de Parool-journalisten Bas Soetenhorst en Michiel Zonneveld wel grondig genoeg gelezen? Het viel te betwijfelen. Op een bijeenkomst, gisteravond in De Balie in Amsterdam, deed Wiegel alsof Peper door dit boek opeens van alle smetten gezuiverd is. Iedereen kreeg van Wiegel een draai om de oren de gemeenteraad van Rotterdam, de onderzoekscommissie COR, de Haagse politici en de media. Iedereen dus, behalve Peper.

Het was een vorm van selectief lezen die de auteurs moet hebben verdroten. Zij hadden het onheil enigszins over hun boek afgeroepen door de conclusies zoveel mogelijk aan de lezer over te laten. Discussieleider Clairy Polak zette hun aan het einde dan ook terecht het mes op de keel met de vraag: ,,Verdient Peper nu wel of niet eerherstel?'' Hoewel er ook toen geen rechtstreeks antwoord kwam, was de slotbalans weinig vleiend voor Peper. ,,Ik vond hem niet geschikt voor het ministerschap van Binnenlandse Zaken.'' En: ,,Ik vond hem geen geschikte burgemeester.''

De emoties liepen tegen het einde nog even hoog op, toen prof. Arnold Heertje woedend uitviel `lafbek' en `warhoofd' schreeuwde hij – tegen zijn collega Hans van den Heuvel, een hoogleraar die gespecialiseerd is in bestuurlijke integriteit. Van den Heuvel vond dat je de affaire-Peper niet alleen met strafrechtelijke criteria kon beoordelen. ,,Het gaat om morele normen binnen het bestuur.'' Zijn collega L. Huberts, hoogleraar politiestudies, was eerder tot dezelfde conclusie gekomen: ,,Rotterdam had over een lange periode problemen met bestuurlijke integriteit. Dat kan niet weggewist worden door te wijzen op de fouten van de COR, de KPMG en de media.''

Zo blijft de affaire-Peper de natie verdelen.

Maar er blijven wel degelijk enkele punten over die houvast bieden. Daarover laten ook Soetenhorst en Zonneveld in hun boek geen misverstand bestaan. Zo is het aannemelijk dat Peper strafrechtelijk vervolgd zou zijn als hij niet 7.480,80 gulden kosten voor een vliegtochtje en etentjes op aandringen van openbaar ministerie had terugbetaald. Het OM had hier het vermoeden van `ambtelijke verduistering'. Het OM constateert ook dat vervolging bemoeilijkt werd omdat de gemeentelijke financiële administratie een chaos was.

De auteurs schrijven: ,,Peper kan in elk geval worden verweten dat tijdens zijn burgemeesterschap de controle op een groot aantal uitgaven ontbrak (...) Wanneer een college van B en W geen strikt onderscheid kan maken tussen privé-uitgaven en zakelijke kosten, is integer bestuur niet mogelijk.''

Aan het einde van hun boek geven zij een overzicht van een aantal omstreden reisjes van Peper (en zijn vrouw of zoon). Eén voorbeeld om te laten zien hoe moeilijk de taak voor de onderzoekende KPMG en het OM was. Bram en Neelie verblijven in 1993 twaalf dagen in Bangkok en Jakarta. Bram voert er in totaal zes zakelijke gesprekken. KPMG vindt dit te weinig om van een functionele reis te kunnen spreken, maar het OM vindt het voldoende. Nu u, lezer.