Khatami: Iran wordt een islamitische democratie

De Iraanse president, Mohammad Khatami, heeft gisteren gezworen het pad van democratische hervorming te blijven volgen, ondanks de zware tegenstand van de kant van islamitische conservatieven. ,,Wij hebben geen keuze dan erin te slagen een islamitische democratie te vestigen'', zei hij. ,,Ik heb de bevolking een belofte gedaan, ik zwoer het en ik zal mij aan deze belofte houden'', zei hij.

Khatami deelde in zijn toespraak tot het parlement echter niet mee of hij zich kandidaat stelt in de presidentsverkiezingen, die 8 juni worden gehouden. Veel van zijn aanhangers maken niettemin uit zijn woorden op dat hij in principe wil aanblijven. ,,Zolang het volk me wil, zal ik blijven dienen, mits ik vooruitgang kan boeken in het licht van alle problemen. Als dat niet meer het geval is, geef ik er de voorkeur aan het volk en de Islamitische Revolutie in een andere functie te dienen.''

Als Khatami zich kandidaat stelt, zal hij bijna zeker met een ruime meerderheid worden herkozen. Maar sinds hij in 1997 als president werd gekozen, is hij op elk gebied door de machtige conservatieve factie de voet dwars gezet. De conservatieve rechterlijke macht schakelt op het ogenblik één voor één zijn medestanders uit. Onlangs bij voorbeeld werd onderminister van Binnenlandse Zaken, Tajzadeh, tot een jaar gevangenisstraf veroordeeld op beschuldiging van fraude met de parlementsverkiezingen van vorig jaar februari. Tajzadeh, een vertrouweling van Khatami, zou de presidentsverkiezingen organiseren.

In een aanval op ,,hen die geen verandering accepteren'' zei Khatami dat het ,,verkeerd is om de eisen van het volk en de feiten te ontkennen in plaats van ze over te nemen''. Hij waarschuwde dat als de noodzaak van verandering wordt genegeerd ,,we de maatschappij naar een pad sturen dat een verdrietig en jammerlijk eind heeft''. ,,Maar als we de noodzaak van verandering accepteren en de fundamenten daarvoor leggen binnen het islamitische systeem, zullen zowel de revolutie als de maatschappij zich ontwikkelen.''

Hij herhaalde zich te verzetten tegen het verbod van kranten – 30 hervormingsgezinde bladen zijn door justitie uit de roulatie genomen – zelfs dat van een conservatief weekblad dat eerder deze maand werd gesloten wegens kritiek op hemzelf. ,,Waar zegt de wet dat een krant moet worden verboden wegens belediging van de president? Als we elke satire en kritiek als een belediging opvatten, zal dat het klimaat voor activiteit van de pers ruïneren.''

Enkele uren na Khatami's toespraak werden in opdracht van justitie 30 aanhangers van progressieve en nationalistische groepen opgepakt, aldus de Iraanse Bevrijdingsbeweging, een verboden maar doorgaans gedoogde nationalistische partij. Onder de 30 is de journalist Ahmad Zeid-Abadi, die zojuist was vrijgelaten na verscheidene maanden gevangenis wegens `propaganda' tegen het islamitische regime.