Bos kan z'n mond niet houden: het is `klote'

Jan Bos heeft een slecht seizoen achter de rug. ,,Beter nu dan volgend jaar, met de Spelen. Als ik die haal.''

Jan had beter z'n mond kunnen houden, vond zijn moeder. De vader van Jan Bos had er minder moeite mee dat de sprinter zaterdag in de catacomben van de Utah Olympic Oval in Salt Lake City lucht had gegeven aan zijn frustraties over de manier waarop hij dit seizoen is gecoacht door Leen Pfrommer en de bijbehorende slechte resultaten. ,,Het is beter dat dit nu gebeurt dan volgend jaar op de Spelen'', zei hij over de crisis in de DSB-ploeg. ,,Dan heb je vier jaar weggegooid.''

In kleermakerszit haalde Bos opnieuw uit naar zijn coach. Kalm maar bikkelhard reageerde hij ook zijn eigen tekortkomingen af op Pfrommer, met wie hij sinds de vertrouwensbreuk in Calgary van vorige week weinig woorden heeft gewisseld. In Canada zegde Bos al het vertrouwen in Pfrommer op. Voor de coach was dat een donderslag bij heldere hemel. Nadat Bos zaterdag als 21ste en voorlaatste was geëindigd op de 500 meter, had de wereldkampioen sprint van 1998 geen zin om zijn kritiek te bewaren voor het gesprek dat hij volgende week heeft met Dirk Scheringa, de man die in het voorjaar van 2000 de DSB-ploeg creëerde.

Volgende week keert Bos in Nederland terug. Deze week sluit hij het seizoen af in Calgary, bij de Olympic Oval Final. ,,Lekker alleen met mezelf bezig zijn, lekker uitgaan en me niet ergeren aan andere mensen.'' Bij DSB zal hij volgende week ,,een groot maar reëel wensenpakket'' met betrekking tot zijn begeleiding neerleggen. Hij heeft nog geen idee wie hem uit het sportieve moeras kan trekken. Doorgaan met Pfrommer acht hij mogelijk. ,,Ik hoop dat het uit te praten is. Maar als hij niet luistert, is het afgelopen.''

Na z'n overgang van SpaarSelect naar DSB aan het begin van het seizoen had Bos louter lof voor Pfrommer. ,,In de zomer had ik het volste vertrouwen in Leen. Maar in de winter ging het verkeerd. Prestaties bleven uit en dan ga je toch twijfelen.'' Andere grief: ,,Ik krijg niet genoeg vrijheid om m'n eigen ideeën uit te voeren.'' Alsof hij voortdurend in een dwangbuis heeft geschaatst.

,,Drastisch anders'' moet het. Of Pfrommer daarvoor openstaat? Bos, cynisch: ,,Dat kun je zelf wel invullen. Hij moet zich ook voorstellen hoe ik me voel. Zoals ik nu rijd, kan ik wel janken. Ik weet dat ik veel beter kan, maar ik mis de explosiviteit. Voorheen voelde ik me acht van de tien keer explosief, nu twee keer. Dat is het verschil.'' De Spelen? ,,Ik hoop dat ik het haal.''

De sprinters bij SpaarSelect verruilde hij in het voorjaar voor een ploeg zonder sprinters. ,,Ik denk dat we een paar sprinters missen.'' Had hij dat niet eerder kunnen bedenken, was hij niet naïef geweest? ,,Ja, misschien wel.'' Maar hij had z'n handen vol om van z'n contract af te komen. Vlak voor het seizoen werd de transfer naar DSB afgerond, met een afkoopsom van 325.000 gulden.

Zelfkritiek is Bos vreemd. De zondebok is Pfrommer, die volgens Bos ook met verouderde trainingsschema's werkt. ,,Leen had misschien iets meer met z'n tijd mee moeten groeien.'' Bos erkent dat uit zijn woorden geen respect voor zijn coach sprak. ,,Maar zo is het nu eenmaal. Klote.''

De coach, die deze week al een gesprek heeft bij DSB, pareerde de kritiek van Bos in niet mis te verstane bewoordingen. ,,Zo dom'', noemde hij het dat de schaatser niet heeft willen wachten om zijn kritiek kenbaar te maken op het DSB-kantoor in Nederland. Maar Pfrommer verwacht dat ,,de soep niet zo heet gegeten wordt als die wordt opgediend''. Hij wijt de uitlatingen van Bos aan het feit dat de schaatser teleurgesteld is in z'n prestaties. ,,Een voetbaltrainer kan een speler drie keer niet opstellen of de club kan hem schorsen, in het schaatsen ligt dat anders. Als ik de mogelijkheid had, zou ik hem twee maanden schorsen.'' Bos binnen de DSB-ploeg een eigen trainer gunnen en zich volop wijden aan het coachen van allrounder Ids Postma, dat vindt Pfrommer ,,de weg van de minste weerstand''. En die prefereert hij niet.

Of hij Bos nog olympisch kampioen kan maken? ,,Dat wordt voor elke trainer een probleem.'' Geconfronteerd met de mededeling van Bos dat hij in Salt Lake City olympisch goud kan winnen, zei Pfrommer lachend: ,,Dat gaan we dan proberen.''

De breuk tussen Pfrommer en Timmer, de sprintster in de DSB-ploeg, is definitief. De olympisch kampioene hield zich niet aan de schema's van Pfrommer. ,,Zij rijdt op gevoel, en dat vind ik niet genoeg. Dus kunnen we niet verder.'' Timmer noemde Wopke de Vegt als haar mogelijke nieuwe trainer bij DSB. De ex-coach van Rintje Ritsma heeft laten weten dat hij in de markt is.

Pfrommer en Bos leefden ook gisteren in verschillende werelden. Hun wegen kruisten elkaar op de slotdag van het WK slechts toen Bos de 1.000 meter reed. Terwijl Pfrommer later op de dag op de tien kilometer nog langs de baan aanwijzingen gaf aan zijn voormalige Noorse pupil Oystein Gr⊘dum, vertoefde Bos grotendeels ver van de meeste andere schaatsers en coaches. Bij z'n ouders.