Zingen over het uitschot

Vanavond begint in Utrecht het Blue Highway-festival met onder meer een optreden van de countryzangeres Mary Gauthier.

Haar levensverhaal zit in de liedjes, zegt Mary Gauthier over de zeldzaam openhartige muziek van haar cd Drag Queens In Limousines. `Country noir' noemt ze het zelf. ,,Ik groeide op in een saaie buitenwijk van Baton Rouge in Louisiana'', zegt ze. ,,Op mijn dertiende begon ik met drinken en toen ik vijftien was liep ik van huis weg. Een jaar later zat ik voor het eerst in een afkickcentrum. Mijn achttiende verjaardag vierde ik in de gevangenis. Maar ik ben er weer bovenop gekrabbeld.''

Muziek heeft haar leven gered, beweert ze. ,,Toen ik ontdekte dat ik een onweerstaanbare drang had om mijn eigen belevenissen in songteksten op te schrijven, ben ik dieper gaan graven in de achtergrond van de Amerikaanse muziek. Woody Guthrie, Hank Williams en Bob Dylan zijn nu mijn onaantastbare helden en Janis Joplin is de zangeres met wie ik me het meest verwant voel.''

Het veelbewogen leven van Mary Gauthier (spreek uit Go-sjee) nam een verrassende wending toen ze een cajun-restaurant begon in Boston. ,,Op de openingsavond werd ik gearresteerd omdat ik auto reed met teveel alcohol op. Dat was voor mij het moment om mijn leven drastisch te beteren. In mijn lied `I drink' verplaats ik me in een eenzame alcoholist, maar zelf drink ik al jaren niet meer. De restaurantbusiness was een tijdlang bevredigend, maar toen ik al die songs in me voelde opborrelen, koos ik voor de muziek.''

Gauthier had nooit het idee dat het buiten een kleine kring aan zou slaan. ,,Als lesbische countryzangeres krijg je in Nashville geen voet aan de grond. Ani Difranco en Melissa Etheridge hebben bewezen dat je gay en beroemd kunt zijn, maar in de conservatieve countrywereld ligt dat een stuk gevoeliger. Daarom ben ik des te blijer dat mijn muziek in Nederland aanslaat. Ik heb geen moeite met het begrip `Americana' waar het op Blue Highways om draait, want ik kom uit Amerika en zing over Amerikaanse onderwerpen.''

Een aangrijpend voorbeeld van de verhalen uit het volle leven die door Mary Gauthiers tot songteksten zijn verwerkt, is het nummer Karla Faye over de ter dood veroordeelde en in 1998 geëxecuteerde Karla Faye Tucker. ,,Haar jeugd was tot op zekere hoogte vergelijkbaar met de mijne, maar zij had minder geluk en slaagde er niet in om op tijd het rechte pad weer te vinden. Net als Steve Earle vind ik dat songschrijvers de morele verplichting hebben om misstanden in de maatschappij aan te stippen. Ik kan niet anders dan teksten schrijven over de onderwerpen die me na aan het hart liggen. Het tragische verhaal van Karla Faye Tucker bewijst dat het Amerikaanse rechtssysteem de zwakkeren vertrapt. Rijke mensen eindigen niet op death row, omdat ze de dure advocaten kunnen betalen.

,,Ik wil verhalen vertellen die de mensen aan het denken zetten. En die verhalen gaan per definitie niet over saaie mensen in rijtjeshuizen. In de spoelkeuken van een restaurant tref je veel kleurrijkere figuren. Niemand die daar werkt heeft de ambitie om zijn leven lang borden te wassen, maar het zijn wel vaak de mensen met een verhaal.''

Vanavond speelt Mary Gauthier op het Blue Highway-festival in het Utrechtse muziekcentrum Vredenburg.