Weer schandaal met gentech-maïs in VS

In de Verenigde Staten zijn broodjes ontdekt die een verboden, genetisch gemanipuleerde maïssoort bevatten. Multinational Aventis, de producent, wil snel van zijn agrodivisie af.

Hoe groot kan de ellende worden voor het Frans-Duitse bedrijf Aventis, producent van genetisch gemanipuleerde maïs? Eergisteren maakte Greenpeace bekend dat het kleine hoeveelheden genetisch gemanipuleerde maïs, bekend onder de merknaam Starlink, had aangetroffen in vegetarische maïsbroodjes van het Amerikaanse voedingsconcern Kellogg. Starlink mag in de Verenigde Staten alleen maar in veevoer worden verwerkt, en niet in menselijk voedsel. Er bestaat namelijk een vermoeden dat mensen een allergie kunnen ontwikkelen na het eten van deze maïs. Zolang daarover geen duidelijkheid bestaat, is Starlink niet toegelaten voor menselijke consumptie.

Voor farma- en agrogigant Aventis, producent van Starlink, is dit het zoveelste incident met de genetisch gemanipuleerde maïs. Afgelopen oktober meldde Greenpeace dat het kleine hoeveelheden Starlink had gevonden in taco-schelpen van het bedrijf Kraft Foods. Kraft verwijderde daarop alle taco-schelpen uit zijn schappen. Aventis blokkeerde de verdere distributie van Starlink-zaad. De Amerikaanse overheid besloot alle verbouwde Starlink-maïs in het jaar 2000 op te kopen, terwijl Aventis voor de kosten opdraaide. Bovendien ontwikkelde het concern een test voor de detectie van Starlink-maïs, die het gratis beschikbaar stelde aan maïsverwerkers. De hele operatie heeft Aventis inmiddels zo'n 100 miljoen dollar gekost. Het bedrijf kondigde in november aan dat het zijn agrodivisie, Aventis Cropscience, gaat afstoten om zich in de toekomst te concentreren op de productie van medicijnen en vaccins, die een hogere winstmarge hebben en beter liggen bij het publiek.

Deze week rakelde de kwestie weer op. De Amerikaanse overheid maakte woensdag bekend dat sommige zakken maïszaad, bedoeld om in de lente te zaaien, toch nog sporen van Starlink-zaden bevatten. Volgens de overheid zou het gaan om minder dan 1 procent van de in totaal 40 miljoen geproduceerde zakken. De terughaalactie die de overheid is begonnen, zal naar verwachting tussen de 15 en 20 miljoen dollar kosten.

Door het incident heeft de Amerikaanse overheid zijn exportverwachtingen van maïs voor dit seizoen moeten bijstellen. Zo is Japan minder maïs gaan importeren. In dit land rust er een moratorium op de import van genetisch gemanipuleerde gewassen, net als in Europa. Japan voert 30 procent van alle uit Amerika geëxporteerde maïs (in 1999 waren dat 1,8 miljard bushels — een bushel is circa 35 liter) in. Een aantal Japanse importeurs heeft inmiddels overwogen om een zaak aan te spannen tegen Aventis. Ze willen vergoeding voor de kosten die ze hebben gemaakt bij het testen van alle scheepsladingen maïs.

Als klap op de vuurpijl kwam Greenpeace donderdag met het bericht dat Starlink ook was aangetroffen in vegetarische maïsbroodjes van Kellogg. De broodjes kwamen uit een supermarkt in Baltimore. Kellogg, bekend vanwege zijn cornflakes, gaat het onderzoek van Greenpeace controleren.

Intussen is er in de Verenigde Staten een discussie losgebarsten over de schuldige in deze kwestie. Is dat Aventis, eigenaar van de maïs? Is dat Kellogg, die zijn producten beter had moeten testen? Zijn dat de maïsverwerkers, die de maïs voor veevoer en menselijk voedsel beter hadden moeten scheiden? Of is het misschien de Environmental Protection Agency, die de Starlink-maïs helemaal niet had mogen toelaten voor gebruik in veevoer? Inmiddels heeft een aantal boeren uit de Midwest een zaak aangespannen tegen Aventis, voor alle geleden schade. Waarschijnlijk gaat die zaak jaren duren. Het farmaceutisch bedrijf zal opgelucht zijn als het zijn probleemdochter kwijt is.