Moedig maat houden

Rijkdom lijkt velen onbereikbaar. Toch kan vermogensvorming vanzelf gaan. Rob van Eeden, medeoprichter van de Stichting Zuinigheid met Stijl, legt uit hoe.

Dagdroomt u wel eens dat u rijk bent? Mogelijk wel. Maar misschien blijft het bij dromen. Echte welstand, zo denkt u, is slechts voor mensen die veel verdienen, onverwacht erven of de loterij winnen. En dus niet voor u. Die redenatie klopt niet, vindt Rob van Eeden, medeoprichter van de Stichting Zuinigheid met Stijl. Aan den lijve ondervindt hij hoe bereikbaar rijkdom kan zijn. Nog halverwege de jaren tachtig sappelde Van Eeden met hypotheeklasten, consumptieve schulden en een nauwelijks toereikend inkomen.

Maar anno 2001 zijn alle schulden afbetaald en staat er genoeg op de bank om nooit meer te hoeven werken. Toch ontving Van Eeden nimmer een loterijprijs noch een fabuleuze erfenis. Zijn groeiende rijkdom steunt op rekenwerk plus tegendraads denken over vermogensvorming, pensioen, uitgaven en de hypotheek.

,,Vermogensvorming kan vanzelf gaan', zegt van Eeden. Hij noemt twee voorwaarden, waaraan echter slechts een enkeling voldoet. Ten eerste moet je je inkomsten, uitgaven en bezittingen inventariseren. ,,Negen van de tien mensen hebben geen idee waaraan ze hun geld besteden en hoe hun financiële toekomst eruit ziet. Men weet niet eens hoeveel men verdient. Als het salaris stijgt, stijgen gewoon ook de uitgaven.' De tweede eis voor vermogensvorming is dat je inkomsten en uitgaven los ziet van elkaar. ,,Je moet nadenken over je echte behoeften, en gaan leven volgens een voor jou aangenaam minimum, waarbij je nooit doorbezuinigt tot onder de pijngrens.'

Van Eedens situatie illustreert wat dat kan opleveren. Dertien jaar geleden verkochten hij en zijn vrouw Hanneke van Veen hun zevenkamerwoning en kochten een driekamerappartement. ,,Ik verdiende toen 4.000 gulden netto per maand, maar gaf alles uit en had geen cent op de bank. Toen we rond 1992 teruggingen naar ons aangename minimum hield ik elke maand 2.000 gulden over. Eerst heb ik mijn continu krediet afbetaald en daarna in vijf jaar de hypotheek. Toen raakte ik een tijdje geïnfecteerd met het beleggingsvirus. Maar toen we in 1998 een sabbatical year namen, vreesde ik: straks zit ik op mijn fiets naar Marseille en vraag me af of de beurskoersen wel goed liggen. Ik heb daarom alles verkocht en het geld op spaarrekeningen gezet. Inmiddels bezitten mijn vrouw en ik samen zo'n zeven ton spaargeld. Dat is opgeteld bij ons werknemerspensioen en AOW genoeg om tot ons honderdste niet te hoeven werken.'

Eeuwig rentenieren van zeven ton? ,,Het is heel simpel', zegt Van Eeden. ,,Tot ons 65e, dat is 10 jaar, hebben we maandelijks hooguit 2.500 gulden nodig. Als de rente gelijk zou zijn aan de inflatie kost ons dat drie ton voor de hele periode. Vanaf ons 65e tot ons 85e gaan we zekerheidshalve uit van 4.000 gulden per maand, want misschien hebben we een rolstoel, krukken, een huishoudelijke hulp of een beademingsapparaat nodig. Dat lijkt overdreven, maar je weet maar nooit.' Van de benodigde 4.000 gulden komt 2.200 gulden uit AOW en 500 gulden uit werknemerspensioen. Het ontbreekt ons dus twintig jaar lang aan 1.300 gulden netto per maand. Daarna zien we wel verder. Als de rente en inflatie gelijk opgaan komen we rond van weer drie ton. Met onze zeven ton spaargeld zijn we dus klaar.'

Ongelovig liet Van Eeden het resultaat narekenen door een deskundige die rekening hield met inflatie, spaarrendement, belastingen en de ontwikkeling van de AOW. ,,Tot onze verbijstering concludeerde hij dat we op ons 85e waarschijnlijk nog drie ton over hebben. We hadden dus al veel eerder kunnen stoppen!' Ook mensen met grotere huizen en hogere uitgaven zouden eens goed moeten gaan rekenen, vindt Van Eeden. ,,Men laat zich aanpraten dat de AOW wordt afgeschaft en dat er enorme pensioengaten bestaan. Pas na hun zeventigste ontdekken mensen dat men een flink kapitaal gaat overhouden. Dat geld gaat grotendeels naar de fiscus, verzekeraars, pensioenfondsen en naar kinderen die het waarschijnlijk niet nodig hebben.' Een somber toekomstbeeld leidt daarnaast tot onnodig stressen. ,,In het outplacementbedrijf waar ik werk, krijg ik mensen die burnt out zijn op hun 28e. Wat is daarvan de lol?'

,,Natuurlijk, begrijpt Van Eeden. ,,De overwaarde van je huis beleggen, is ontzettend spannend. Net als een junk moet je steeds alles in de peiling houden, want wat Allen Greenspan zegt, kan bepalen hoeveel geld je in aandelen hebt. Stop je met beleggen, zoals ik, dan val je in een gat. Ik zat nog steeds op de beurspagina te loeren, toen ik helemaal geen portefeuille meer had. Uiteindelijk vind ik dat onze woning de mooiste belegging is geweest. In 13 jaar heb ik moeiteloos een belastingvrij rendement behaald van 300 procent.'

Gewoon sparen kan volgens Van Eeden meer opleveren dan velen denken. ,,Veel mensen sparen tonnen tegen 1,5 of 2 procent rente. Op onze internetpagina (http://sparen.pagina.nl) kun je, afhankelijk van je voorwaarden, snel uitzoeken waar je de hoogste rente kunt krijgen. Vijf tot zes procent is gemakkelijk haalbaar. Zet je het een half jaar vast dan kun je zelfs 6,5 procent krijgen. Wijzelf halen gemiddeld 5 procent rendement, want een deel is groen belegd. Op onze zeven ton verdienen we netto ruim 25.000 gulden per jaar. Als je je geld rustig laat staan, gaat het ontzettend hard.'

Waarom kiest dus niet iedereen voor de sobere maar eeuwige vakantie? ,,Sober leven geniet weinig status', zegt Van Eeden. ,,Je bent veel meer een bink als je zestig uur per week werkt, een dure auto rijdt, in een duur huis zit en naar de Galapagos-eilanden bent geweest.' Bovendien lukt sober leven niet van de ene op de ander dag. ,,Mensen die vijf jaar geleden een cursus bij ons hebben gevolgd, zien nu pas hun hele leven veranderd. Ze hebben ander werk, maken een wereldreis of werken aan een hobby, maar allemaal hebben ze meer tijd en veel meer rust. Dat bereik je door een paar rekensommen plus een flinke dosis zelfdiscipline.'

Je geld of je leven, Sirene pockets ƒ14,95, isbn 90-5831-041-8

http://www.zuinigst.nl

http://sparen.pagina.nl