LATIJNS AMERIKA / ARGENTINIË

Phileas Fogg deed het in 80 dagen, Willem-Alexander in 80 oneliners en soundbites. De Achterpagina gaat in 80 hits de wereld rond. Bestemming 37: Argentinië.

Wie de laatste tijd het nieuws heeft bijgehouden, zou kunnen denken dat het immense Zuid-Amerika, van Colombia tot Patagonië, maar uit één land bestaat: Argentinië, de wieg van Máxima Zorreguieta en de Dwaze Moeders van het Meiplein. Een dergelijke vertekening treedt ook op als je de Top 40 van de afgelopen 35 jaar bekijkt. Afgezien van Brazilië (waarover volgende week meer) is van de twaalf Zuid-Amerikaanse staten alleen Argentinië fatsoenlijk bezongen. Ja, een jaar of vier geleden had Sash! een danshit met het nummer `Ecuador', maar in de vijftig woorden die de tekst telt word je weinig wijzer over het land bij de evenaar. En in december 1988 stond de Keltisch-Ierse zangeres Enya drie weken nummer 1 met `Orinoco Flow', maar dat bleek een lied over een wereldreis. Tenminste, die suggestie ging ervan uit. Enya's notie van de geografie was wel erg zweverig: wie, zoals zij in het eerste couplet, de grensrivier tussen Colombia en Venezuela afvaart, moet wel bijzonder zijn best doen om uit te komen `on the shores of Tripoli'.

Op een verborgen manier zijn de landen om de Andes trouwens wél hoog in de hitparade gekomen. Je hoeft maar te denken aan `El condor pasa' van Simon & Garfunkel, een door panfluit geterroriseerde monsterhit uit 1970 (zeven weken nummer 1) die door Paul Simon was gebaseerd op een Peruaans volksliedje. Of, recenter, de zomerhit van 1989 `Lambada' van de Franse groep Kaoma. De lambada was een Antilliaanse dans uit de jaren twintig, en het nu zo bekende deuntje was oorspronkelijk opgenomen door Braziliaanse artiesten. Maar de melodie van Kaoma's hit was ontwikkeld in Bolivia. Omdat twee Bolivianen het nummer al veel eerder hadden opgenomen, kregen die – na een geruchtmakende rechtszaak – een kapitaal aan royalties toegewezen.

Terug naar Argentinië, naar de onschuldige pampa's die de Nederlandse groep Conquistador in maart 1978, ten tijde van generaal Videla's `vuile oorlog', probeerde op te roepen in `Argentina'. Het Latijns-Amerikaans klinkende instrumentale nummer, dat een derde plaats in de Top 40 haalde, werd uitgebracht in de maand dat het cabaretduo Neerlands Hoop begon met `Bloed aan de paal', een actie om het Nederlands elftal ervan te weerhouden aan het WK voetbal in Argentinië mee te doen. Freek de Jonge en Bram Vermeulen protesteerden vergeefs – Oranje reisde af en werd alleen door Rensenbrinks bal op de paal gevrijwaard van de hand van Videla – maar ze hebben er met hun actie in elk geval voor gezorgd dat `Argentina' niet op nummer één kwam.

Die eer was wel weggelegd voor een ander lied met Argentinië in de titel: het door Tim Rice en Andrew Lloyd Webber geschreven `Don't Cry For Me Argentina'. Een curieuze hit, even ongewoon als de musical waaruit hij afkomstig was. Na het succes van Jesus Christ Superstar (1970) had de librettist Rice zich gestort op een andere superster: de Argentijnse presidentsvrouw Eva Perón, die van 1946 tot haar dood in 1952 de machtigste en meest tot de verbeelding sprekende vrouw van Zuid-Amerika was. De rockopera Evita, genoemd naar de bijnaam van de `madonna van de hemdlozen', werd al in 1976 op de plaat gezet, nog voor de musical twee jaar later in première ging. In de tussentijd was het mooiste liedje van het dubbelalbum, het breekbare en door Julie Covington gezongen `Don't Cry For Me Argentina' als single een grote hit geworden.

`Don't Cry For Me Argentina' (met als tweede regel: `The truth is I never left you') was losjes gebaseerd op een toespraak die Eva Perón in 1946 tot het volk van Argentinië had gehouden bij de inhuldiging van haar man Juan als president. Het is ook te beluisteren als een liefdeslied: Evita verzekert haar geliefde (Argentinië) dat ze hem altijd trouw is gebleven, ook al heeft ze in haar `wilde jaren' vaak voor de vrijheid gekozen. En als liefdeslied werd het door de platenkopers in de armen gesloten – in 1977, en ook in 1997 toen het dankzij de verfilming van Evita werd uitgebracht in de versie van hoofdrolspeelster Madonna. Maar verschil moet er wezen: terwijl de onwaarschijnlijk zuiver zingende Covington in Nederland vier weken op nummer één stond, was voor Madonna (ondanks de zanglessen die ze ter voorbereiding van de film had genomen) een derde plaats het máximum.