KREUPEL HERPESVIRUS BREEKT AGRESSIEVE HUIDTUMOR AF

De cellen van melanoom-huidkankers en hun uitzaaiingen gaan te gronde als de tumoren worden geïnjecteerd met een verzwakt Herpes simplex virus. Dat blijkt uit een verkennend onderzoek onder vijf patiënten met deze agressieve huidkanker, uitgevoerd door artsen in Glasgow. Het virus mist door genetische manipulatie een vitaal eiwit waardoor het niet in gezond weefsel overleeft (The Lancet, 17 febr.).

Het gewone herpes simplex virus (HSV) veroorzaakt onder andere de koortslip en de seksueel overdraagbare vorm van herpes. Er bestaat echter een variant, HSV 1716, die alleen overleeft in snel delende weefsels, zoals kankergezwellen. Daar vermenigvuldigt het zich ten koste van de aanwezige cellen.

De ontdekster van HSV 1716, de Schotse virologe Moira Brown, zag er meteen de therapeutische mogelijkheden tegen kanker van in. Die zouden zich vooral voordoen bij zenuwceltumoren, omdat het natuurlijke HSV zich na verloop van tijd `slapend' in het zenuwstelsel terugtrekt. De nieuwe virusvariant werd daarom voor het eerst losgelaten op gliomen, uiterst agressieve hersentumoren. Vanaf eind 1997 werd HSV 1716 ingespoten in de gliomen van negen patiënten die hooguit nog drie maanden te leven hadden. Vijf patiënten leefden aanmerkelijk langer, één ervan leefde na 30 maanden nog.

Het melanoom stond ook op Browns lijstje. Deze kanker ontstaat in pigmentcellen van de huid die dezelfde embryonale oorsprong hebben als zenuwweefsel. De pilotstudie is uitgevoerd bij vijf patiënten met uitzaaiingen door het hele lichaam waarbij genezing is uitgesloten. Zij kregen het virus in één of meerdere onderhuidse tumorknobbeltjes ingespoten. Eén of twee weken na de laatste injectie werden de (resten van) de knobbels weggehaald voor onderzoek. Bijwerkingen van de behandeling bleven uit. Alle patiënten waren in het verleden al eens met HSV besmet geweest en ze droegen dus ook het gewone virus bij zich, maar de injecties maakten geen slapende virussen wakker. Omdat het verzwakte virus rechtstreeks in de tumor werd gespoten en zich alleen daar vermenigvuldigde, werd hij door het immuunsysteem met rust gelaten. Een vervolgonderzoek met meer patiënten en hogere doses virus achten de onderzoekers daarom veilig.