Zwaardere bevingen mogelijk

In Nederland zijn zware aardbevingen mogelijk, zo blijkt uit onderzoek van Belgische en Nederlandse seismologen.

Bezoekers van een winkelcentrum in Heerlen renden gisteren naar buiten toen zich rond het middaguur drie lichte aardbevingen voordeden. Er was sprake van enige paniek, politie en brandweer kregen bezorgde telefoontjes, maar de schade viel mee. In Voerendaal, bij het epicentrum, kwamen vier meldingen binnen over gescheurde muren.

De bevingen, met een kracht van 3,1 en 3 op de schaal van Richter deden zich voor rond de Kunraderbreuk, genoemd naar een gehucht in de gemeente Voerendaal. Rond de breuk rommelt het sinds december. Het KNMI registreerde tot nu toe tientallen schokken en schokjes. ,,Toch lijkt er weinig gevaar te duchten van deze breuk'', zegt seismoloog B. Dost van het KNMI. ,,Zo rond magnitude 3 op de schaal van Richter is wel de zwaarste schok van de Kunraderbreuk tot nu toe geregistreerd.''

In Nederland is volgens het KNMI wel sprake van een seismisch risico. In Noord-Nederland hangt dat risco samen met de aardgaswinning, in Zuid-Nederland met de beweging van de aarde langs breuklijnen. Het grootste risico in Nederland bestaat in de Roerdalslenk, die begrensd wordt door de Peelrandbreuk en de Feldbissbreuk. Die breuken in de aardkorst lopen van Noord-Brabant door Limburg naar Duitsland. De beving bij Roermond in 1992 met een kracht van 5,8 op de schaal van Richter deed zich voor rond de Peelrandbreuk. Enkele tientallen mensen raakten gewond, vooral door vallende dakpannen en stenen. Het was een geluk dat de aardbeving zich 's nachts voordeed en niet op zaterdagmiddag. Dan zouden er veel meer slachtoffers zijn geweest.

De beving bij Roermond is voorzover bekend de zwaarste in de moderne geschiedenis in Nederland. Uit onderzoek van seismologen en geologen blijkt echter dat zich in Zuid-Nederland eens in de 475 jaar een aardbeving met een kracht van 6,3 op de schaal van Richter kan voordoen. Afhankelijk van de duur van de beving bestaat bij zo'n kracht de kans dat (oudere) huizen instorten.

Aardbevingen in Zuid-Nederland zijn het gevolg van verticale bewegingen van stukken aardkorst bij breuken in het midden van een continentale aardschol. De bewegingen zijn veel kleiner dan de plekken waar continentale aardschollen langs elkaar bewegen. De kans dat Noordwest-Europa door een vernietigende aardbeving wordt getroffen, is echter niet ondenkbaar, luidt de conclusie van het Koninklijke Observatorium in Brussel. Onderzoekers van dat instituut deden paleoseismisch onderzoek in de Roerdalslenk ter hoogte van het Belgisch-Limburgse Bree. In de ondergrond zijn grondverplaatsingen aangetroffen die wijzen op voorbije aardbevingen met een magnitude van 7 op de schaal van Richter. Dat zijn zware aardbevingen waarbij zeker slachtoffers vallen.

Ook het KNMI heeft in de Roerdalslenk de bodem onderzocht op sporen van aardbevingen. Seismoloog Dost van het KNMI: ,,Wij hebben één onderzoek gedaan in Neer, nabij de Peelrandbreuk. Ook wij vonden aanwijzingen dat er zwaardere aardbevingen kunnen plaatsvinden. Aanvankelijk dachten de Belgen dat het risico op zo'n beving eens in de 1250 jaar is. Wij hebben dat bijgesteld naar eens in de 3 tot 5.000 jaar.''

Volgens Dost is het tijd voor een uitbreiding van het onderzoek naar aardbevingen in Nederland. Het is volgens hem van groot belang om preciezer de risico's te kunnen inschatten. Dost: ,,We moeten meer sleuven graven rond de Peelrandbreuk, de meest geschikte kandidaat voor grotere aardbevingen. Dan kunnen we exacter bepalen welke magnitude daar kan optreden, en hoe vaak dat kan voorkomen. Daarna kan uitgezocht worden wat dat betekent voor de bebouwing. Het kan zijn dat de bouwvoorschriften in ZuidNederland moeten worden aangepast. Die zijn nu gebaseerd op een beving van niet meer dan 6 op de schaal van Richter.''