Oplichting

Hoe worden toeristen in Amsterdam opgelicht? Je vraagt het je wel eens af als je in het centrum een groepje mediterraan uitziende mannen ziet inpraten op een verschrikt kijkende buitenlandse toerist. Wat gebeurt daar precies? Helaas, jouw nadering zal niet helpen het raadsel op te lossen.

Daarom was de zitting van een Amsterdamse politierechter gisteren zo leerzaam. Zij behandelde de streken van twee koppels Roemeense oplichters die op praktisch dezelfde manier toeristen te grazen hadden genomen. De officier van justitie noemde het een nogal ingenieuze truc die vorig jaar honderden malen is toegepast.

De buitenlandse toerist loopt alleen op straat als hij wordt aangesproken. ,,Mag ik een foto van u nemen?'' vraagt een man. Nou vooruit, denkt de toerist, al vraagt hij zich af of die foto kans van slagen heeft in dit donkere steegje.

Als de man is uitgeflitst, komen er twee andere mannen om de hoek. ,,Police'' of ,,Polizei'', mompelen zij, en ze laten vlug iets zien dat op een politiebadge lijkt. Ze willen weten wat hier gaande is. Toch geen drugstransactie? Of heeft de toerist misschien vals geld bij zich? Mogen ze even kijken? Ja, de portemonnee graag. Terwijl de ene man de portemonnee inspecteert, laat de andere iets op de grond vallen een briefje, een bankbiljet, wat dan ook. Even is de aandacht van de toerist afgeleid. Hij buigt zich misschien zelfs voorover. Op dat moment worden er vliegensvlug een aantal bankbiljetten uit zijn portemonnee gehaald, of verwisseld voor biljetten van een veel lagere waarde.

De toerist krijgt zijn portemonnee keurig terug. Ja, het is in orde. De toerist krijgt zelfs nog een vaderlijke vermaning: hij moet vooral oppassen voor straatberovingen, Amsterdam is een onveilige stad!

De toerist loopt door. Wat zich dan in zijn geest afspeelt, is het even magische als tragische proces van geleidelijke bewustwording. Toch wel gek, zo'n foto in een steegje. Vreemd ook dat die mannen dezelfde donkere types waren, nogal onhollands eigenlijk. En dan al die aandacht voor zijn portemonnee. Een halfuurtje later zit de toerist bij de échte politie, treurend over het verlies van soms wel duizenden dollars.

De vier Roemenen waren weinig mededeelzaam tegenover de rechter. Het eerste koppel draaide voortdurend om de feiten heen, het tweede koppel verkoos te zwijgen. Het waren mannen tussen de dertig en de vijfenveertig jaar. Geen zwerverstypes, eerder sjofele kermisartiesten in hun nadagen. Het verweer van het eerste duo had iets onbedoeld grappigs. Nee, ze waren geen beroepsoplichters. ,,Als ik dat was, zou ik deze truc niet uithalen'', zei de een.

Ze noemden zich slachtoffer van de armoede in Roemenië. Wisten we wel hoe slecht het daar was? En nu wilden ze graag terug naar hun gezin. Of de rechter hen maar snel vrij wilde laten. Maar die vond dat dat best een maand of vier kon wachten, tenzij ze al zo lang in voorarrest hadden gezeten.