Nog geen regeling geconfisqueerde bezittingen Polen

Polen blijft naar alle waarschijnlijkheid de enige kandidaat voor de Europese Unie zonder restitutie-regeling. Weliswaar nam het Poolse parlement gisteren de zogeheten `reprivatiseringswet' aan, maar nu al staat vast dat president Kwasniewski de wet zal vetoën.

In alle andere Midden-Europese kandidaat-lidstaten zijn regelingen getroffen voor de teruggave van eigendommen die tijdens het communisme door de staat werden geconfisqueerd. Die regelingen variëren van teruggave van onroerend goed tot verschillende vormen van schadeloosstelling.

In Polen is de kwestie pas onder de centrum-rechtse regering Buzek aan de orde gekomen. De wet die nu is aangenomen is zeer omstreden omdat alleen mensen in aanmerking komen voor de schadevergoeding – vijftig procent van de waarde van het geconfisqueerde goed – die in december 1999 Pools staatsburger waren.

Daarmee worden de facto al diegenen uitgesloten die meteen na de oorlog, bij het aantreden van de communisten, het land hebben verlaten. Onder hen zijn veel joden.

Na luide protesten van Poolse emigranten over de hele wereld heeft de senaat van het Poolse parlement de wet aangepast. Voor restitutie zou iedereen in aanmerking komen wiens eigendom tussen 1944-1962 in beslag was genomen. Bovendien zouden niet alleen de direct betrokkenen maar ook familieleden aanspraak kunnen maken op de vergoeding.

Deze aanvullingen zijn nu door het Poolse parlement, de Sejm, weer verworpen. De wet die is aangenomen gaat nog steeds uit van Pools staatsburgerschap in december 1999.

President Kwasniewski is om verschillende redenen tegen de wetgeving. Ten eerste om het restrictieve karakter en ten tweede omdat hij vindt dat de hele restitutie Polen gewoon te veel kost. Zijn aangekondigde veto kan alleen ongedaan gemaakt worden met drievijfde van de stemmen in de Poolse Sejm. Die zullen er niet zijn. Waarmee Polen dit hoofdstuk voorlopig niet kan afsluiten.