Gulle Gordon Brown stelt iedereen tevreden

De Britse minister van Financiën Gordon Brown stopte met zijn begroting gisteren alle Britten iets toe. Daarmee legde hij het fundament voor de naderende verkiezingen.

Gordon Brown, de Britse minister van Financiën, heeft gisteren zijn laatste begroting voor de verkiezingen bekend gemaakt met belastingvoordelen en extra uitgaven ter waarde van vier miljard pond (vijftien miljard gulden), waarvan verscheidene groepen potentiële Labour-stemmers kunnen profiteren.

The Sun, de grootste Britse krant die de regering-Blair jarenlang keihard heeft aangevallen over Europa, verbond er vanochtend een positief stem-advies aan, dat als cruciaal wordt beschouwd voor de verkiezingen, verwacht in mei. De Conservatieve oppositie, die er slecht voor staat in de peilingen, sprak daarentegen van het ,,schaamteloos weggeven van geld dat Brown de Britten eerst met stiekeme belastingverhogingen uit de zak heeft geklopt''.

Het bedrijfsleven en de Londense City keuren Browns plannen grotendeels goed, omdat hij de stabiliteit van de economie niet in gevaar zou brengen. Al waarschuwde het Internationaal Monetair Fonds (IMF) eerder deze maand dat hij met extra uitgaven een onverantwoorde verhoging van de inflatie en rente riskeert. Tegelijkertijd blijven vooral kleine en middelgrote bedrijven vraagtekens zetten bij de bureaucratische lastenverzwaring waartoe de belastingvrijstellingen en extra toelagen zouden leiden.

Gezinnen met jonge kinderen en ten minste één werkende ouder zijn de grootste winnaar. ,,Het verhaal van Groot-Brittannië is het verhaal van hardwerkende gezinnen die vechten om hun kinderen het beste te geven'', aldus Brown met een beroep op traditioneel Labour-gedachtengoed. Zo'n 500.000 gezinnen krijgen een extra belastingkorting, meer kinderbijslag en beter betaald ouderverlof. Die maatregelen zijn ook bedoeld om het afschaffen van eerdere belastingkortingen – zoals een vrijstelling voor echtparen – te compenseren.

Vaak bewoog Brown zich op de vierkante millimeter, bijvoorbeeld met zijn belofte de BTW op autokinderzitjes af te schaffen. Maar zijn aandacht voor werkende gezinnen illustreert ook een grote lijn van zijn beleid. Belastingvoordelen voor wie weinig verdient, een verhoging van het minumumloon (tot ruim vier pond per uur) en verlaging van de sociale lasten hebben gemeen dat ze het onaantrekkelijker maken om niet te werken op een uitkering voor wie kan werken. Het is een poging de Britse verzorgingsstaat te transformeren. Arbeid wordt zo een voorwaarde voor en een brug tussen economische voorspoed en sociale rechtvaardigheid, die de `Derde Weg' wil combineren.

De working families zijn niet de enigen die profiteren. Brown stopt iets in ieders zak, was het algemene oordeel. Pensioengerechtigden, die vorig jaar massaal rebelleerden, kregen een extraatje. Automobilisten, ook woedend over de hoge brandstofprijzen, krijgen korting op schone benzine – al ziet de groene lobby daar het nut niet van in, omdat het uitnodigt tot extra rijden. Onderwijzers en verpleegsters krijgen meer loon. Het hele land krijgt opnieuw extra ziekenhuizen en scholen ter waarde van twee miljard pond. Musea hoeven geen toegangsprijzen te heffen. Het accijns op drank – ook een van de hoogste van Europa – wordt bevroren. En de belasting op wedden wordt per 1 januari 2002 afgeschaft om lootjeskopende burgers een plezier te doen, én om te voorkomen dat de lucratieve betting-sector uitwijkt naar belastingparadijzen.

Dat alle weggevertjes, gefinancierd uit het opgebouwde overschot van zestien miljard pond, samenvallen met de aanstaande campagnes is duidelijk. Niet zeker is of het genoeg en op tijd is om de teleurgestelde Labourstemmers voltallig over de drempel te halen. Ziekenhuiswachtlijsten, het ineenstortende spoorwegnet en het krakende onderwijsbestel herinneren er dagelijks aan dat de regering-Blair nog te weinig van zijn beloftes heeft waargemaakt.

Maar Browns begroting onderstreept wel dat de Conservatieve Partij nog geen geloofwaardig alternatief lijkt. Tory-leider William Hague kon gisteren klagen dat Brown een ,,autodief is die een dag later de wieldoppen komt terugbrengen''. Maar zijn achterstand in de peilingen van vijftien punten laat zien dat nog weinig Britten geloven in Hague's magische formule van extra uitgaven én zes miljard pond extra belastingkorting.

Een meerderheid van de Britten denkt dat hij dat geld alsnog zal weghalen bij de gezondheidszorg en het onderwijs. Het is ze niet waard Labour daarom een tweede termijn te misgunnen.