AMFETAMINE

Beter bekend als speed. In 1887 uitgevonden. Sinds 1927 op de markt als medicijn tegen astma, bronchitis, verkoudheid en hooikoorts; via inhaleerapparaat. Al snel ook als afslankmiddel en als middel om langdurige prestaties mogelijk te maken, bijvoorbeeld onder militairen, bestuurders, studenten, journalisten, artsen of chauffeurs.

Nu nog slechts gebruikt tegen narcolepsie, slaapziekte, en bij hyperactieve kinderen, op wie het een kalmerend effect heeft. Injecteerbaar, snuifbaar, eetbaar. Die laatste toediening is het meest gebruikelijk – meestal in vloeitje gewikkeld (bommetje). De werking begint na 20 minuten en duurt enkele uren. Bij snuiven onaangenaam brandend gevoel in neus.

In Nederland vooral te koop in horeca en bij dansfeesten, via gebruikersnetwerken en soms in het traditionele heroïnecircuit. Prijs 10 tot 15 gulden per dosis. In jaren negentig weer in trek onder invloed van XTC en housecultuur.

Begin werking herkenbaar aan strakke kaken. Verhoogt alertheid en stemming, geeft energie, onderdrukt slaap en honger, bevordert concentratie. Maakt gebruikers opgewonden, geïrriteerd en babbelziek. Nawerking: meestal uitputting en depressief gevoel. Slecht voor lever en nieren.

De geestelijke afhankelijkheid kan heel groot zijn. Amfetaminejunkies – vooral veel te vinden in de Scandinavische landen – gebruiken het normaliter in binges, periodes van enkele etmalen van koortsachtige activiteit, waarna soms meer dan een etmaal slaap volgt. Negatieve bijwerkingen onder meer slapeloosheid, paranoia, herhalingsgedrag, hallucinaties. Kan ook tot psychoses leiden. Afkicken gaat gepaard met sterke en langdurige depressies.

Naast amfetamine zijn er een groot aantal varianten: benzedrine, dexedrine, methedrine, om er een paar te noemen. Welk middel de gebruiker koopt onder de naam speed, is niet altijd duidelijk. In opkomst: Methamfetamine (meth, crank, crystal, ice, redneck cocaine). Japanse uitvinding uit 1917. Goedkope amfetaminevariant, sterk in het zuidwesten van de VS, vooral onder blanken. In Nederland nog zeldzaam.