Reisgids voor Superlativia

Op het gebied van buikschuiven, kotszakverzamelen, wasophangen en sprinkhaanspugen heeft Nederland een reputatie op te houden. Dat bleek onlangs bij de presentatie van de Nederlandse editie van het Guinness Book of Records. Voor het eerst in de geschiedenis van het – op bijbel en koran na – meest verkochte boek belandde ons land in de top 10 van recordbrekende landen.

De obsessie met extremen lijkt geen grenzen te kennen in het land van compromispolitiek en gulden middenweg. Er is dus zeker behoefte aan Het toppunt van Nederland, een toeristische variant op het Book of Records. Meer dan 1.500 records bracht de toeristisch journalist Aad Struijs bij elkaar. Vorige week overhandigde hij het eerste exemplaar aan Rob Bruintjes, de langste journalist van Nederland (2,21 meter).

Het zal niet verbazen dat Amsterdam recordstad nummer 1 is. Zijn rijke historie staat garant voor flink wat records in de categorieën `oudste' en `eerste'. Dit zijn aanspraken met een onwrikbare status, iets waar Rotterdam, dat het vooral van `nieuwste' en `grootste' moet hebben, alleen jaloers naar kan kijken. Maar behalve de oudste klokgevels en eerste ijssalon telt Amsterdam ook superlatieven die puur gebaseerd zijn op numerieke overmacht. Zo kent de hoofdstad de meeste inwoners en woonboten van het land, kan het in aantal bruggen iedere stad in Europa de baas en is het op het gebied van klokkenspellen zelfs wereldrecordhouder.

Maar ook in kleine plaatsjes zijn toeristische toppunten. Zo is Huisduinen in Noord-Holland trots op zijn hoogste vuurtoren van Europa (69 meter) en ligt Muggenbeet – nomen est omen – midden in het grootste laagveenmoeras van het continent. Voor Bronkhorst (Gld) is juist de geringe omvang de basis onder een record. Met slechts 155 inwoners is Bronkhorst de kleinste stad van Nederland. Bronkhorst was tevens de laatste stad in Nederland die stadsrechten verwierf (in 1482) en herbergt ook nog eens een van de grootste Dickenscollecties ter wereld.

Maar records zijn er natuurlijk om gebroken te worden. Die 1200 jaar oude linde in het Brabantse Sambeek zal ooit omvallen en dan wordt een andere boom de oudste van Nederland. De kans is groot dat de Efteling zijn status van grootste nationale pretpark een keer kwijtraakt aan een concurrent. En als er in de Zuidplaspolder voor woningbouw zand moet worden opgespoten komt de aanspraak van Nieuwerkerk aan den IJssel op de titel `laagst gelegen punt van Nederland' (6,74 meter onder ANP) in gevaar. Om de recordlijst actueel te houden heeft uitgeverij Plataan daarom ook de internetsite www.toppuntvan.nl geopend.

Drie records zijn sinds de publicatie al gesneuveld. Nederlands oudste bioscoop in Venlo en het in Hasselt gelokaliseerde kleinste restaurant van het land zijn inmiddels failliet gegaan. Eenzelfde lot trof ook het Imax-theater in Rotterdam, waardoor de strijd om de titel `grootste projectiescherm van Nederland' weer helemaal open ligt.

Aad Struijs. Het toppunt van Nederland. Uitgeverij Plataan, 400p, ƒ49,90. ISBN 90 5807 111 1