Natte oranje petjes en een gratis dartboard

Voor het eerst sinds 1992 wordt deze week weer gestaakt in de kleinmetaalbranche. Het is even wennen, een vriendelijke directeur die de stakers en vakbonden netjes gedag zegt.

,,Hé Omar, je moet de bus in en je registeren!'', roept vakbondsvrouw Tineke Moleman tegen een werknemer van autodealer Merel in Amsterdam-Zuidoost die vanochtend om iets over zevenen naar de garagewerkplaats loopt. Even later zal Omar Akhnikh zich inderdaad als staker registeren in de FNV-bus, maar hij kan niet echt duidelijk uitleggen waarom: ,,Ja, voor de CAO natuurlijk. Volgens mij helpt staken daartegen.''

Zijn collega Gerrie Hemminga (,,Ik werk al 25 jaar bij dit bedrijf'') is wat mondiger. ,,Ik ben best trouw aan de baas, en ben ook niet zo'n staker. Maar onze arbeidsomstandigheden worden steeds slechter. Nieuw personeel is bijna niet te vinden, en de techniek verandert snel in de auto-industrie. Daarom moet de baas voldoende betaalde opleidingsmogelijkheden blijven bieden.''

Die opleiding is een van de knelpunten waardoor de onderhandelaars van de FNV Bondgenoten en de CNV Bedrijvenbond aan de ene kant, en de Federatie Werkgeversorganisaties Metaaltechniek (FWM) de onderhandelingen opgeschort hebben. Alhoewel er maar op kleine schaal gestaakt wordt – vandaag was de tweede stakingsdag in de kleinmetaal – hopen de bonden het probleem van de opleiding op te lossen. Daarnaast draait het conflict om de onvermijdelijke loonsverhoging en de zeggenschap van werknemers over hun werktijden. De bonden willen een loonsverhoging van vier procent en een eenmalige uitkering van duizend gulden per jaar.

Werkgevers zijn hiertegen. In een CAO voor twee jaar bieden zij vier procent loonsverhoging in de loop van dit jaar en een eenmalige uitkering van 0,75 procent op 1 september 2002. Onderhandelaar B. Vonk van de FWM: ,,Als de bonden met deze acties de hele sector kapot willen maken, is dat hun verantwoordelijkheid. Maar het probleem wordt er niet mee opgelost.'' De CAO Metaal en Techniek is de grootste CAO van Nederland. Er vallen in totaal 400.000 mensen onder, die verspreid over 30.000 bedrijven werken in de metaalbewerking, installatietechniek, loodgieterij en garages.

Directeur B. Kors van automobielbedrijf Merel, dochter van het beursgenoteerde Stern Groep, vindt dat de eisen van de bonden overvraagd zijn. Kors: ,,Het steekt me dat juist hier gestaakt wordt. Wij zijn altijd goed voor onze werknemers geweest. Maar ja, de werknemers worden natuurlijk geïndoctrineerd door de vakbonden. Dit laat weer eens zien dat mensen eenvoudig te beïnvloeden zijn. Een groot aantal weet niet eens waar het over gaat en loopt gewoon mee.''

Karin Mulder van FNV Bondgenoten deelt in de bus de stakingsformulieren uit en lacht hard om een werknemer van Merel die denkt dat hij een 37-urige werkweek heeft. ,,Huh?! Jij werkt helemaal geen 37 uur. Jullie weten niet eens hoe lang jullie werken!''

Veertig werknemers van Merel staakten vandaag. Het overgrote deel van de overige werknemers heeft een snipperdag opgenomen. De Opel-dealer moest daarom bij gebrek aan mankracht tachtig klanten afbellen. Maar dat lijkt de werknemers die buiten met oranje petjes op en vakbonds-T-shirts in de regen staan weinig te deren. Zij joelen instemmend wanneer zij in ronkend vakbondsjargon door Moleman toegesproken worden: ,,Wij staken vandaag, dus we werken niet.'' Gejuich. ,, De FNV gaat zich daarom niet 100, maar 200 procent voor jullie inzetten! We gaan ervoor!'' Helemaal euforisch worden de stakers als ze een dartboard cadeau krijgen van de FNV. ,,Prik er een foto op, dan hebben jullie vandaag iets te doen.''