`Tweede berechting moordzaken kan bij nieuw bewijs'

Wie is vrijgesproken van moord moet in het Verenigd Koninkrijk opnieuw berecht kunnen worden als er nieuw en overtuigend bewijsmateriaal in de zaak is. Dat adviseert de Britse commissie voor hervorming van de rechtspraak, de Law Commission. Volgens voorzitter Alan Wilkie, een rechter, zou dat ,,het publiek vertrouwen in het strafrecht verhogen'' omdat de mogelijkheid ontstaat om ,,manifest dubieuze vrijspraken in twijfel te trekken''.

Het principe dat men niet twee keer voor hetzelfde kan worden berecht – double jeopardy, in Nederland bekend als ne bis in idem – maakt sinds de twaalfde eeuw deel uit van het Britse recht. Een wetswijziging zou met terugwerkende kracht moeten gelden, aldus de commissie. Als het parlement dat goedkeurt, zouden zo'n 35 moordzaken kunnen worden overgedaan. Daaronder bevindt zich mogelijk de zaak tegen drie jongeren die ten gevolge van slordig en vermeend racistisch politiewerk moesten worden vrijgesproken van de moord op de zwarte tiener Stephen Lawrence in 1993. Modern onderzoek van DNA-materiaal zou het mogelijk maken om een reeks vrijgesproken verdachten in andere moordzaken alsnog te vervolgen.

De regering zei vanochtend te willen wachten op een andere studie voor ze besluit het voorstel over te nemen.

Sommige juristen vinden het schrappen van het `ne bis in idem'-principe in strijd met de rechten van de mens. Het is nog onduidelijk hoe het voorstel zich verhoudt met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, dat sinds kort is geïntegreerd in de Britse wet, en dat impliciet vasthoudt aan het principe. Nederland hanteert `ne bis in idem' en erkent daarbij sinds de vorige eeuw zelfs vonnissen in het buitenland.

Michael Napier, president van de Law Society die 80.000 advocaten vertegenwoordigt, zei niet principieel tegen schrappen te zijn, maar te betwijfelen of verdachten een tweede keer op een eerlijk proces kunnen rekenen.

Het voorstel is het derde en minst ruime in een reeks. In 1999 stelde de commissie voor om de wet te veranderen voor zaken waarop ten minste drie jaar gevangenisstraf staat. De parlementaire commissie voor Justitie maakte daar vorig jaar levenslang van. Het voorstel van vandaag vernauwt dat verder tot moordzaken. De Law Commission wil dat een zaak alleen kan worden heropend als het Court of Appeal, een beroepshof, het waarschijnlijk acht dat nieuw bewijsmateriaal tot veroordeling leidt.