Hekken houden geweld niet tegen

Een vijftienjarige jongen heeft gisteren het vuur geopend op zijn schoolgenoten in een voorstad van San Diego in Californië. Er vielen twee doden en dertien gewonden. `Zero Tolerance' vrijwaart scholen niet van geweld.

Een mede-leerling nam gisteren direct foto's van de slachtoffers. Een ander maakte opnamen met een videocamera. De jongste schietpartij op een Amerikaanse school is goed gedocumenteerd.

Het zal nauwelijks helpen bij het beantwoorden van de steeds terugkerende vragen: `waarom?' het `hoe voorkomen we dat dit nog eens gebeurt?' Amerika zweert al een paar jaar bij Zero Tolerance op scholen. Maar de vliegveldachtige metaal-detectoren, de identiteitskaarten met streepjescode, de schoolpolitie en de harde wegzendpolitiek garanderen geen absolute veiligheid.

Deze keer was het een 15-jarige jongen, die door de politie is aangeduid als Charles Andrew Williams. Hij haalde gistermorgen in de jongens-WC een 22-punts revolver uit zijn rugzak te voorschijn en begon zonder aanzien des persoons te schieten. Volgens een 17-jarige medescholier lachte de jongen terwijl hij zijn revolver leegschoot. De dodelijke slachtoffers waren jongens van veertien en vijftien. Onder de gewonden bevindt zich de vaste bewaker van de middelbare school, die 1900 leerlingen heeft. De dader gaf zich over, zeggend: ,,Ik ben de enige''.

Medescholieren zeiden dat de jongen vaak gepest werd. Hij was een magere, wat onooglijke jongen, die nogal eens werd aangeduid als `nerd' en `freak'. Kort geleden waren twee skateboards van hem gestolen.

De jongen liep al dagenlang op te scheppen dat hij de school wel eens mores zou leren. Hij sprak zichzelf tegen als hem werd gevraagd of hij het meende. De vriend van de moeder van een klasgenoot verweet zichzelf gisteren tijdens vele uren tv-leed-achteraf dat hij de politie niet had gewaarschuwd. ,,Dan was dit niet gebeurd''.

Dat werd ook gezegd toen Eric Harris (18) en Dylan Klebold (17) in april 1999 na een jaar voorbereiding hun kogelregen afvuurden op de St Columbine High School in Littleton, Colorado. Zij maakten niet de 500 slachtoffers waar zij op mikten, maar dertien onschuldige doden en 23 gewonden waren ook genoeg om een schok door het land te zenden.

Het was noch de eerste noch de laatste opwelling van kinder-vuurwapenmisbruik. In mei '99 verwondde een 15-jarige zes medeleerlingen in Conyers, Georgia, omdat hij er de pest in had dat zijn vriendinnetje het had uitgemaakt. In december '99 schoot een 13-jarige jongen een semi-automatisch wapen leeg in Fort Gibson, Oklahoma, en maakte `slechts' vier gewonden.

Vorig jaar werd de 6-jarige Kayla Rolland doodgeschoten op een lagere school in Flint, Michigan. De dader was even oud; hij beschikte over een punt 32 revolver, waar hij mee kon omgaan. In mei 2000 schoot een 13-jarige jongen met een semi-automatisch 25-punts pistool Barry Grunow, zijn leraar, dood in Lake Worth, Florida.

De uitbarsting van geweld trof de Santana High School even buiten San Diego gisteren als de bliksem. Een 13-jarig meisje, dat vorig jaar een maand het vriendinnetje van Charles Andrew Williams was geweest, zei dat hij ,,echt heel leuk'' was. Hij was zaterdag nog bij haar thuis geweest. Het meisje vertelde en verslaggever van The New York Times dat `Andy' helemaal niet werd gepest.

De jongen was een jaar geleden uit Maryland, aan de oostkust van de Verenigde Staten, met zijn vader naar de welvarende voorstad Santee, in het zuiden van Californië verhuisd. Zijn moeder, die in South Carolina woont, zei desgevraagd dat haar zoon een ,,normale, aardige jongen'' was. De wetgeving van Californië sluit de mogelijkheid uit dat hij als kind wordt berecht voor een paar minuten gekte.

De hogere hekken om de scholen en de afsluiting van alle buitendeuren op één na, hebben Amerikaanse scholen niet gevrijwaard van dit soort geweld. En de normale verhoudingen staan onder druk. Veel leerlingen vragen hardop wat het verschil met een gewone gevangenis is. Karen Degischer, het hoofd van de Santana High School, excuseerde zich gisteren na het drama. Zij had alle voorzorgen getroffen en zelfs een cursus `gijzelings-situaties' gevolgd. Het behoedde haar noch haar leerlingen voor de meest dramatische minuten uit het bestaan van de school.

,,Wij zijn een stadje van voetbal, commissie-vergaderingen en muziek in het park'', verzekerde burgemeester Randy Voepel op een bijeenkomst met de brandweer en de sheriff. Hij staat pas negen weken aan het hoofd van 59.000 burgers, maar hij wist dat Santee één van de laagste misdaadcijfers van zuid-Californië heeft.

,,Wij kennen elkaar allemaal. Toch is dit ons overkomen. Één van onze kinderen heeft dit gedaan. Wij hebben u allen nodig in onze gebeden. Dit kan iedere stad in Amerika overkomen. Wij zijn Amerika.''