Groeiend onbehagen over Laloo's dynastieke trekken

De populistische politicus Laloo Yadav kan de volksmassa in de Indiase deelstaat Bihar nog steeds mobiliseren. Maar de oppositie tegen hem groeit. Tijd voor Laloo om te laten zien wie de baas is.

Laloo Yadav was aangekondigd, maar niemand wist of hij de culturele voorstelling in de hoofdstad Patna van Bihar werkelijk met zijn komst zou vereren. De eerste rij was voor de zekerheid vrij gehouden, een rode loper leidde van de poort naar de zaal.

Plotseling verschenen zes mannen in sinistere zwarte commandopakken en kleine machinegeweren in de hand. Ze namen plaats in de hoeken van de zaal en aan weerszijden van de deuropening. De dans ging door, een travestiet demonstreerde een verleidingsritueel tijdens Holi, het grote lentefeest van India; de muziekgroep zong en sloeg op trommels en cimbalen, en daar was hij dan: Laloo Yadav, de leider van Bihar.

De gezichten van de dansers begonnen te glimmen van plezier. Iedere andere voorname politicus zou het optreden van de travestiet schandelijk hebben gevonden. De extatische dans wordt liever verborgen gehouden als een niet-legitiem onderdeel van het hoge hindoeïsme. Maar Laloo Yadav is een ruimdenkend man. Hij is een man van het volk en hij spoort zulke uitingen juist aan.

Bihar telt 100 miljoen inwoners en hoort tot de armste deelstaten van India. Sinds de onafhankelijkheid werd de staat geregeerd door Brahmanen en leden van de hogere kasten, die niet meer dan een derde van de bevolking uitmaken. Dat veranderde toen Laloo Yadav, een man uit de kaste van veehoeders en werkzaam als eenvoudig kantoorklerk, zich in 1980 in de politieke strijd wierp. De gevestigde partijen vonden hem maar onbeschaafd en negeerden hem, waarop Laloo zijn eigen partij oprichtte. Tien jaar later was Laloo's partij de grootste en werd hij premier van Bihar.

Met zijn gemillimeterde grijze haren en zijn gedrongen gestalte straalde hij kracht uit en de kastelozen, de moslims en de christenen, voelden zich voor het eerst krachtig en waardig. Laloo sprak hun taal, hij maakte hun grappen, hij had altijd een antwoord klaar en hij was voor niemand bang. Laloo bleef zijn imago van veehoeder trouw en het gerucht doet de ronde dat zijn enorme charisma zelfs op runderen effect heeft. Hij kan een koe laten zitten en liggen door tegen haar te fluisteren.

Maar Laloo Yadav raakte gaandeweg zijn regeerperiode verwikkeld in een corruptieschandaal over de aankoop van veevoer door het het ministerie van Veeteelt. Na een officiële aanklacht in 1997 benoemde hij zijn echtgenote Rabri Yadav tot regeringsleider, van wie men weet dat zij praktisch analfabeet is. Maar tijdens de verkiezing van vorig jaar won Laloo Yadav opnieuw de verkiezingen. Hij verwierf niet de absolute meerderheid, maar zijn partij was groot genoeg om zijn echtgenote opnieuw tot premier te benoemen.

Afgelopen zondag kwam Laloo Yadav echter voor het eerst in ernstige politieke problemen. Om de stemmen die beweren dat hij de greep kwijtraakt op zijn partij tot bedaren te brengen, riep hij een massameeting bijeen. Bij die gelegenheid zou hij ook zijn opvolger aanwijzen: niet een van zijn broers of zwagers, zoals iedereen dacht, maar zijn zoon, die nog in de tienerleeftijd is en op school zit.

De massabijeenkomst was een succes, omdat de massa inderdaad aanwezig was. Voor het volk is Laloo nog altijd hun man. Maar de meeting was ook mislukt, omdat meer dan een derde van Laloo's parlementsleden, alsook veel van zijn ministers, schitterden door afwezigheid.

De dissidenten spreken openlijk hun kritiek uit over Laloo's dynastieke trekken en beramen wat niet anders kan worden genoemd dan een coup. Maar een duidelijke leider is nog niet opgestaan. Besprekingen met de grootste oppositiepartij, die gelieerd is aan de BJP van de Indiase premier Vajpayee, zijn in volle gang en iedereen verwacht de val van Laloo, direct na het Holi-feest van dit weekend.

Laloo Yadav zegt zich geen zorgen te maken. Hij heeft aan al die lieden die nu tegen hem samenspannen macht gegeven en hij kan ze die macht ontnemen ook. Laloo is de partij. De partij is Laloo.