Chipknip wint, nu moet hij nog gebruikt worden

Na een jarenlange stammenstrijd hebben de banken overeenstemming bereikt over het `chippen'. Het systeem van de Postbank, de chipper, heeft verloren. Over ruim een jaar zou iedereen per chipknip kúnnen gaan betalen.

,,Ik begrijp niet dat mijn klanten de chipknip niet méér gebruiken'', zegt Paul Duyts terwijl hij de blootbladen netjes in de schappen van zijn Rotterdamse tabakszaak legt. ,,Het is zo eenvoudig: Pasje in het apparaat, het bedrag verschijnt, er piept iets en dan hoeft de klant alleen nog maar op `ja' te drukken.''

Hoe eenvoudig het ook mag klinken, het betalen van kleine bedragen per chipkaart is nooit echt aangeslagen in Nederland. Vanaf de introductie eind 1996 mag het aantal bankpassen met de mogelijkheid tot chippen dan wel zijn gestegen tot 14,5 miljoen chipknippen en 7 miljoen chippers, het gebruik van het elektronisch betalen via het chipje valt tegen.

Consumenten die met de chipknip kleine bedragen afrekenen, hoeven daarvoor niets extra's te betalen. Bij het afrekenen met pinpas van kleine bedragen brengen winkeliers vaak twee kaartjes aan telefoonkosten aan de klant in rekening. Chippen is gratis voor klanten. Winkeliers moesten kosten maken om aan het systeem mee te kunnen doen. Zij betalen zeshonderd gulden voor het chipapparaat. Daar komen nog abonnementsgelden bovenop. Bankenorganisatie Interpay gaat haar tarieven voor het verwerken van chipknipbetalingen na het verdwijnen van het tweede systeem verlagen.

Grote verliezer van de jarenlange strijd tussen aan de ene kant de chipper en aan de andere kant de chipknip, zijn de Postbank en ING. De afgelopen vier jaar gaven zij bijna zeven miljoen nieuwe bankpassen uit met het chipje. Die moeten nu allemaal vervangen worden door de chipknip. Dat kost, inclusief ontwikkelingskosten en software, tussen vijftig en honderd gulden per betaalkaart. De Postbank mag haar nieuwe (chipknip)systeem wel gewoon chipper blijven noemen.

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) denkt dat het met beide kaarten slecht afgelopen was als er geen overeenstemming bereikt zou zijn. Beide systemen hebben grote verliezen geleden, in totaal enkele honderden miljoenen. De chipknip, het winnende systeem, leed vorig jaar ruim zestig miljoen gulden verlies. Volgens de NVB hebben de banken de onderlinge concurrentie verkeerd ingeschat. Voor veel consumenten was het onduidelijk waarom de pasjes van het ene systeem niet werkten op de apparaten van het andere systeem. Vorig jaar maakten de banken mogelijk dat beide pasjes op de twee verschillende systemen kunnen worden gebruikt. Daarnaast, zo denkt de NVB, hebben de banken de barrière voor de consumenten van het vooraf opladen van de chip verkeerd ingeschat. De NVB hoopt dat het invoeren van de elektronische portemonnee voor het betalen van parkeergelden en het openbaar vervoer het gebruik zal doen toenemen.

MKB Nederland is blij dat de banken eindelijk hebben besloten tot één systeem. Maar de organisatie vindt het raar dat dit pas na 1 januari 2002 gebeurt. De banken hopen dat door het begraven van de strijdbijl de elektronische portemonnee succesvoller wordt. Vooral bij de overgang naar de euro begin volgend jaar moet elektronisch betalen voorkomen dat winkeliers en consumenten met verschillende valuta tegelijk te maken krijgen.

,,Noem me maar God'', zegt de directeur van The Name Works, die in het werkelijke leven G. Heyning heet. ,,Ik ben zo trots omdat wij de naam chipknip bedacht hebben. Het is een combinatie van het woord `chip' en de oer-Hollandse naam voor de portemonnee: knip. De naamsbekendheid van de chipknip is enorm, iedereen kent het. Jammer is alleen dat niemand dit systeem van elektronisch betalen gebruikt. Zelfs wij niet.''

Bezoekster van de markt op de Rotterdamse Blaak, Nel Muris, is één van die mensen die de chipknip en chipper wel kennen, maar zelden gebruiken: ,,Als het niet echt noodzakelijk is, betaal ik niet met zo'n pasje of chip. Ik ben anti-knoppen en anti-passen, dus ook met chip. Ik betaal alleen met geld dat je vast kunt houden. Écht geld.''