Aanhang van Poetin achter val regering

De pro-Kremlinfractie Jedinstvo in het Russische parlement steunt een motie van wantrouwen tegen haar eigen regering. Deze verrassende manoeuvre wordt gepresenteerd als een vorm van parlementair blufpoker.

De communisten in het parlement, de Doema, zijn al enige tijd bezig handtekeningen te verzamelen tegen de regering-Kasjanov. Moties van wantrouwen, onder president Jeltsin een terugkerend ritueel, zijn sinds het aantreden van Poetin nog niet vertoond. Omdat de communisten en hun bondgenoten slechts 126 van de 438 zetels bezetten, leek de motie tot voor kort een loos gebaar, dat dient om te bewijzen dat ze na negen maanden volgzaamheid nog wel degelijk oppositie kunnen voeren.

Totdat Franz Klintsevitsj, tweede man van Jedinstvo (`Eenheid'), gisteren verklaarde dat zijn fractie vóór de communistische motie zal stemmen. ,,We denken niet dat de regering het slecht doet. Ons doel is ontbinding van het parlement en nieuwe verkiezingen.'' Eenheid verwacht dan onder de vleugels van de immens populaire president Poetin 40 tot 45 procent van de stemmen te winnen.

Volgens de Russische grondwet kan de president een motie van wantrouwen eenmaal naast zich neerleggen. Bij een tweede motie van wantrouwen binnen drie maanden moet hij de regering vervangen of de Doema ontbinden en nieuwe verkiezingen uitschrijven.

Politieke analisten hebben het moeilijk met deze wending. De stijl van Poetin kenmerkt zich door trage intriges; dit gaat meer in de richting van confrontatie. Het werd te saai in Moskou, grapt Izvestia, het Kremlin besloot dus eens met een stokje in de mierenhoop te porren.

Een conventionele verklaring luidt dat Eenheid de communisten gezichtsverlies wil bezorgen. Partijleider Zjoeganov zei gisteren manhaftig verkiezingen niet te vrezen, maar in het verleden durfden de communisten het nooit aan hun lucratieve Doemazetels in de waagschaal te stellen. Een andere optie is dat het Kremlin de huidige Doema nog niet slaafs genoeg vindt. Zo stemde de Doema onlangs tegen een plan voor versnelde privatiseringen om de staatskas te vullen en aan het Kremlin verbonden zakenlieden nieuwe aanwinsten te bezorgen.

Ook valt niet uit te sluiten dat Poetin de Doema als hefboom wil gebruiken om zijn regering te wijzigen. Volgens geruchten strijden drie clans binnen het machtsapparaat om invloed. Ten eerste hervormers die Poetin uit St.Petersburg heeft meegenomen, zoals minister Gref van Handel en Economische Zaken en minister Kudrin van Financiën. Een tweede groep bestaat uit vertrouwelingen uit de geheime dienst, zoals presidentieel veiligheidsadviseur Sergej Ivanov. De derde factie is `de Familie', die Poetin van Jeltsin erfde: onder meer chefstaf Volosjin en premier Kasjanov. Op termijn zou Poetin de laatste groep door zijn eigen mensen willen vervangen.