Omstreden Vermeer op de veiling

Voor het eerst sinds tachtig jaar zal Sotheby's binnenkort een schilderij veilen dat een aantal buitenlandse experts toeschrijft aan Johannes Vermeer (1632-1675).

De opbrengst van deze `Vrouw aan virginaal van 24,5 bij 19,5 centimeter wordt geschat op zestig miljoen pond, ruim 220 miljoen gulden, het hoogste bedrag dat zo mogelijk ooit voor een schilderij zal worden betaald, aldus The Sunday Times van gisteren.

De geciteerde Britse en Amerikaanse experts zeggen nauwelijks te twijfelen aan de authenticiteit. Maar volgens Frits Duparc, directeur van het Mauritshuis in Den Haag, die deze Vermeer nooit in werkelijkheid gezien heeft, vertoont het schilderij grote zwakheden, zoals ,,de akelige armpjes en slecht geschilderde ogen'' van de vrouw. ,,Vele specialisten hebben het schilderij jaren geleden al afgeschreven, maar de resultaten van recent pigment-onderzoek wijzen uit dat niets een datering in de 17de eeuw in de weg staat'', aldus Duparc, die vijf jaar geleden ruim twintig van de in totaal 35 bekende Vermeers in het Mauritshuis tentoonstelde.

De nu `ontdekte' Vermeer komt uit het bezit van de voormalige, Belgische kunsthandelaar Freddie Rolin (70) die steeds heeft geweigerd het doek in het openbaar tentoon te stellen. Die primeur krijgt nu het Metropolitan Museum of Art in New York, waar vandaag een overzicht van Vermeer en de 17de-eeuwse Delftse school opengaat. Duparc: ,,Maar ik heb gisteren van het Metropolitan gehoord dat deze Vermeer niet officieel deel uitmaakt van de tentoonstelling en ook zonder label wordt opgehangen. Het hangt er als `try', waarbij deskundigen en het publiek deze dame met de andere Vermeers kunnen vergelijken. De veiling is het Metropolitan overigens niet bekend. Zelfs als het onder de hamer komt als een `waterdichte Vermeer', wil het Mauritshuis het ook voor 25 miljoen gulden niet hebben. Die geschatte prijs is waanzin, want het is het niet waard.'' Vermeer-expert Albert Blankert, die het werk wèl heeft gezien, twijfelt eveneens aan de echtheid.

Het werk laat een vrouw met omslagdoek achter een virginaal zien, die over haar linkerschouder de schilder recht in het gezicht kijkt. ,,Een echte Vermeer lacht, maar een valse grijnst'', zegt Wim Pijbes, directeur van de Kunsthal, ,,en deze Vermeer grijnst''. Pijbes verdiepte zich langere tijd zowel in het oeuvre van Vermeer als van Han van Meegeren, die in 1946 als Vermeer-vervalser werd ontmaskerd. ,,In 1948 is al vastgesteld dat dit werk, toen in de Britse Beit-collectie, niet echt is. De huidige jubel is van eenzelfde soort onbezonnenheid als destijds bij `de ontdekking' van de Emmäusgangers'', aldus Pijbes.