OUDEREN DIE IN DE HERFST WERDEN GEBOREN LEVEN LANGER

De levensverwachting van mensen van vijftig jaar en ouder is afhankelijk van de maand waarin ze geboren zijn. Dat ontdekten twee demografen van het Max Planck Instituut in Rostock aan de hand van bevolkingsonderzoek onder bijna twee miljoen ouderen in Oostenrijk en Denemarken. Wie in deze landen in het najaar geboren is, heeft een hogere levensverwachting dan een leeftijdgenoot die in de maanden april, mei of juni ter wereld kwam. In Oostenrijk, waar het effect het sterkst is, bedraagt het verschil zelfs meer dan zeven maanden.

Toen Gabriele Doblhammer en James Vaupel hun onderzoek herhaalden onder Australische vijftig-plussers – dus op het zuidelijk halfrond – bleek dat daar het verband precies omgekeerd lag. Opvallend genoeg vertonen Engelse immigranten in Australië weer wel een patroon dat overeenkomt met dat van de twee onderzochte Europese landen (Proceedings of the National Academy of Sciences, 27 febr). Doblhammer en Vaupel concluderen dat de gevonden levensverwachting mede bepaald wordt door de seizoensafhankelijke beschikbaarheid van voldoende (vers) voedsel in de eerste levensjaren en in de baarmoeder.

Er bestaan talrijke onderzoeken naar de invloed van de leefomstandigheden rond de geboorte van een kind op diens vatbaarheid voor infecties en chronische ziekten op latere leeftijd. Veel onderzoek richt zich op geboortegewicht. Een laag geboortegewicht vormt bijvoorbeeld een indicatie voor hoge bloeddruk en slechte longfunctie op volwassen leeftijd. Geboortegewicht is seizoensgebonden: zo wijst onderzoek (uit 1987) onder kinderen die rond de eeuwwisseling in Wenen werden geboren uit dat wie in september, oktober of november ter wereld kwam gemiddeld zwaarder was, waarschijnlijk dankzij de betere gezondheidstoestand van de moeders tijdens de zwangerschap. Hun moeders hadden tijdens hun zwangerschap in het algemeen ruimschoots beschikking over verse groente en fruit. Voor moeders die een kind kregen in de lente geldt veel minder. Doblhammer en Vaupel vermoeden dat dit ook ten grondslag ligt aan de seizoensgebonden levensverwachting die zij aan het licht hebben gebracht, al zijn ze niet zeker dat het een volledig prenataal effect is. Een ander argument is dat het door hen waargenomen effect zwakker wordt naarmate het geboortejaar later valt. Vers voedsel is steeds vaker het hele jaar beschikbaar.