Kasparovs razende koningsaanval

Voor de 172ste keer zaten ze gisteren tegenover elkaar aan het bord, de oude rivalen Gari Kasparov en Anatoli Karpov. Tussen 1984 en 1990 speelden ze vijf keer een tweekamp om het wereldkampioenschap. Hun laatste serieuze toernooipartij was ook al een tijd geleden, eind 1996 in Las Palmas. Kasparov won toen het toernooi van de zes beste schakers ter wereld en Karpov werd laatste. Zijn tijd leek voorbij.

Toen ze elkaar een paar jaar later toch weer troffen, in 1998 in een rapidtoernooi in Frankfurt, vond Kasparov dat de organisatoren Karpov eigenlijk niet hadden mogen uitnodigen omdat hij een man van het verleden zou zijn. Nostalgie en een modern toptoernooi konden volgens Kasparov niet samen gaan. Karpov, nu 49 jaar oud, heeft zich de afgelopen jaren vooral beziggehouden met liefdadige werken en met schaakwedstrijden van licht kaliber. Zijn laatste toptoernooi was meer dan anderhalf jaar geleden. Maar nu deed hij tot ieders verrassing toch weer mee in het toernooi in het Spaanse stadje Linares.

Het wordt wel het Wimbledon van het schaken genoemd, maar dat is dit jaar wat overdreven. De dubbelrondige zeskamp is sterk, maar het had heel wat sterker gekund. Viswanathan Anand is er niet omdat de huldigingen in India voor zijn FIDE-wereldkampioenschap nog steeds voortduren. Vladimir Kramnik, de andere wereldkampioen, doet ook niet mee, omdat het startgeld dat hem werd aangeboden minder was dan dat wat Kasparov kreeg.

Linares gold vroeger als het vechttoernooi bij uitstek, maar nu werden in de eerste drie ronden alle partijen remise. De enige die dicht bij een winst kwam was veteraan Karpov, die Alexei Shirov op de knieën had, maar een paar gelegenheden tot de beslissende klap miste. Dat zou hem vroeger niet gebeurd zijn.

Na de rustdag van maandag fleurden de spelers wat op. Dinsdag won Kasparov een mooie partij van het 17-jarige talent Alexander Grisjtsjoek en Judit Polgar een nog mooiere partij van Alexei Shirov. Gisteren maakte Shirov het weer goed door Grisjtsjoek te verslaan, Peter Leko, de stille kracht, maakte zijn vijfde remise tegen Judit Polgar en Kasparov en Karpov speelden een flonkerende partij, als in hun beste dagen.

Al spreekt hij minachtend over `nostalgie', Kasparov heeft wel degelijk het gevoel dat hij tegen Karpov nog steeds met iets bijzonders moet komen. Dat deed hij ook. Haarscherpe openingsvoorbereiding leidde tot een razende koningsaanval die Karpov in 31 zetten van het bord veegde.

Halverwege het toernooi staat Kasparov met 3,5 uit 5 bovenaan, een half punt voor op Judit Polgar. Hij zal het toernooi wel winnen, maar wat hij echt wil, bewijzen dat hij nog steeds de sterkste schaker ter wereld is, kan hier niet nu Anand en Kramnik er tussenuit geknepen zijn.

Wit Kasparov-zwart Karpov

1. e2-e4 c7-c6 2. d2-d4 d7-d5 3. e4-e5 Lc8-f5 4. Pb1-c3 e7-e6 5. g2-g4 Lf5-g6 6. Pg1-e2 Pg8-e7 7. Pe2-f4 c6-c5 8.d4xc5 Pb8-d7 Een nieuwe zet. In Shirov-Karpov, blindpartij Monaco 2000, deed hij 8...Pec6 9. h2-h4 Pd7xe5 10. Lf1-g2 h7-h5 11. Dd1-e2 Pe7-c6 Na 11...Pxg4 zou 12. Pb5 heel gevaarlijk zijn voor zwart. 12. Pf4xg6 Pe5xg6 13. Lc1-g5 Lf8-e7 14. g4xh5 Pg6-f8 15. Pc3-b5 Pf8-d7 16. h5-h6 Zwarts openingsopzet is mislukt. Na 16...gxh6 komt 17. Pd6+ Kf8 18. Dh5 met beslissende aanval. 16...Pd7xc5 17. Lg5-f4 Ke8-f8 18. h6xg7+ Kf8xg7 19. 0-0-0 Kg7-f8 20. Kc1-b1 a7-a6 21. Pb5-c7 Ta8-c8 22. Lg2xd5 e6xd5 23. Td1xd5

23...Dd8xc7 Hij moet de dame geven, want na 23...Pd7 is 24. Th5 te sterk. 24. Lf4xc7 Tc8xc7 25. Td5-f5 Materieel gaat het nog wel met zwart, maar zijn koning heeft geen bescherming. 25...Tc7-d7 26. c2-c3 f7-f6 27. Th1-g1 Pc6-d8 28. De2-g4 Kf8-e8 29. Tf5-h5 Th8-f8 30. Th5xc5 Le7xc5 31. Dg4-h5+ Zwart gaf op.